Robert De Niro heeft tijdens een bezoek aan de befaamde Criterion Closet — een videorubriek waarin filmsterren hun favoriete films kiezen — een opvallende onthulling gedaan. De acteur vertelde dat hij en zijn vaste regisseur Martin Scorsese ooit serieus hebben gesproken over een remake van de Italiaanse filmklassieker ‘Mafioso’ uit 1962.
De Niro begon zijn selectie met ‘Big Deal on Madonna Street’, een gevierde Italiaanse komediefilm van regisseur Mario Monicelli. Toen hij vervolgens ‘Mafioso’ van Alberto Lattuada ter sprake bracht, liet hij terloops weten dat hij en Scorsese op een bepaald moment plannen hadden om die film opnieuw te maken. Verdere details over het nooit uitgevoerde project gaf hij niet.
Dat Scorsese een bijzondere band heeft met ‘Mafioso’ is geen verrassing. De regisseur nam de film op in zijn lijst van vijftien misdaadfilms die in 2010 een diepe indruk op hem hadden gemaakt. Volgens Scorsese wisten deze films hem te boeien, te prikkelen en hadden ze iets wat voelde als de waarheid.
De jaren zestig waren een bloeiperiode voor de Italiaanse cinema. Grootmeesters als Vittorio De Sica en Federico Fellini bouwden in die tijd hun blijvende reputaties op, terwijl nieuwe talenten zoals Pier Paolo Pasolini en Bernardo Bertolucci hun eerste stappen zetten. Binnen het genre van de misdaadfilm werden verhalen over de maffia steeds rauwer en realistischer, wat later de weg vrijmaakte voor iconische Amerikaanse producties als ‘The Godfather’, ‘Goodfellas’ en ‘Once Upon a Time in America’ — stuk voor stuk films waarbij De Niro nauw betrokken was.
‘Mafioso’ speelt zich af op drie locaties: Milaan, Sicilië en New York. De film volgt de fabrieksopzichter Nino Badalamenti, gespeeld door Alberto Sordi, die met zijn vrouw Marta terugkeert naar zijn geboortedorp op Sicilië. Voor Marta, opgegroeid in het stedelijke noorden van Italië, is de aanpassing aan het traditionele dorpsleven een hele opgave. Nino hernieuwt ondertussen zijn banden met oude vrienden en de plaatselijke mafiabaas Don Vincenzo. Wanneer de don hem een gunst bewijst, raakt Nino verstrikt in een gevoel van loyaliteit en schuld tegenover de maffia.
De film speelt slim in op klasse- en cultuurverschillen tussen Noord- en Zuid-Italië, en wisselt moeiteloos af tussen komedie en drama. Nino beschouwt zichzelf als een slimme, berekenende man, maar die zelfverzekerdheid blijkt al snel niet bestand tegen de complexe werkelijkheid van zijn Siciliaanse roots en de verplichtingen die daarmee gepaard gaan.
Hoewel de remake van De Niro en Scorsese er nooit is gekomen, onderstreept hun interesse in ‘Mafioso’ de blijvende invloed van de Italiaanse cinema op Hollywood. De film geldt tot op de dag van vandaag als een onderschatte parel binnen het misdaadgenre.
