De Arubaanse advocaat R.E. Yarzagaray heeft stevige constitutionele vraagtekens geplaatst bij de voorgestelde Rijkswet houdbare overheidsfinanciën Aruba (HOFA). In een juridische analyse stelt hij dat het systeem van financieel toezicht binnen het Koninkrijk dreigt uit te groeien tot een structurele beperking van de autonome begrotingsbevoegdheid van Aruba, zonder dat daar een onafhankelijke rechterlijke controle tegenover staat.
Volgens Yarzagaray draait de discussie rond HOFA niet uitsluitend om financiën of begrotingsdiscipline, maar fundamenteel om staatsrechtelijke verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Hij benadrukt dat het budgetrecht traditioneel behoort tot de kern van de autonome bevoegdheden van Aruba en dat dit recht rechtstreeks verbonden is aan democratische zelfbeschikking.
Kritiek op structureel toezicht
In zijn analyse stelt Yarzagaray dat het Statuut voor het Koninkrijk slechts voorziet in ingrijpen door het Koninkrijk in uitzonderlijke situaties, bijvoorbeeld via een algemene maatregel van rijksbestuur. Volgens hem is die bevoegdheid bedoeld als “ultimum remedium” en niet als permanent bestuurlijk instrument.
De advocaat voert aan dat HOFA een nieuw systeem creëert waarbij toezicht, signalering, overleg en mogelijke aanwijzingen vanuit het Koninkrijk structureel worden ingebouwd.
