ORANJESTAD – Jaarlijks wordt op 16 september Wereld Ozondag herdacht. Op die datum staan landen stil bij het engagement dat in 1987 is aangegaan om de ozonlaag te beschermen via het Montreal Protocol. Dit verdrag regelt en verbiedt stoffen die de ozonlaag aantasten en is bedoeld om zowel de menselijke gezondheid als het milieu te beschermen.
Volgens Directie Natuur en Milieu (DNM) legt het thema van dit jaar nadruk op de belangrijke rol van de wetenschap bij het tijdig signaleren van problemen rond de toestand van de ozonlaag. De dienst wijst erop dat wetenschappelijke waarschuwingen destijds hebben geleid tot internationaal optreden.
Veertig jaar geleden werd, na zorgen vanuit de wetenschappelijke gemeenschap over de mogelijke ernstige gevolgen van chloorfluorkoolstoffen (CFK’s), de basis gelegd voor internationale afspraken die uiteindelijk uitmondden in het Montreal Protocol. Sinds de invoering daarvan is vooruitgang geboekt bij het terugdringen van stoffen die schadelijk zijn voor de ozonlaag.
DNM verwijst in dat verband naar de boodschap van VN-secretaris-generaal António Guterres, die stelde dat de ozonlaag aan het herstellen is. Volgens hem laat dit zien dat vooruitgang mogelijk is wanneer landen luisteren naar de wetenschap en gezamenlijk handelen. Tegelijk waarschuwt hij opnieuw voor klimaatverandering en de stijgende wereldtemperatuur.
In haar toelichting vraagt DNM ook aandacht voor stoffen die niet alleen de ozonlaag aantasten, maar ook bijdragen aan de opwarming van de aarde. Daarbij wordt specifiek gekeken naar de sector van koeling en airconditioning, waar koudemiddelen worden gebruikt met een potentieel hoge bijdrage aan het broeikaseffect.
De American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE) heeft samen met OzonAction, een programma van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP), een nieuw hulpmiddel gelanceerd voor de koel- en aircosector. Het gaat om een gratis checklist met richttabellen die bedoeld is om duurzaamheid binnen de sector te beoordelen en te verbeteren.
Volgens DNM kan deze checklist technici, ingenieurs, fabrikanten en leveranciers helpen om emissies te verminderen, energie-efficiënter te werken en beter aan milieudoelstellingen te voldoen. Het hulpmiddel is ook bedoeld om ondersteuning te bieden bij naleving, veiligheid, onderhoud en de praktische uitvoering van duurzame installaties.
Vooral ontwikkelingslanden hebben binnen het Montreal Protocol en het Kigali-amendement nog te maken met technische en regelgevende uitdagingen bij het verminderen van de afhankelijkheid van koudemiddelen met een hoge klimaatimpact. Praktische instrumenten zoals deze checklist kunnen volgens DNM bijdragen aan betere werkmethoden, minder lekkage van koudemiddelen en efficiëntere werking van systemen.
De gezamenlijke ASHRAE-UNEP-initiatieven moeten niet alleen klimaat- en ozonvriendelijkere praktijken bevorderen, maar ook de uitvoering van het Montreal Protocol versterken. De toolbox voor de RAC-sector is beschikbaar via www.ashrae.org/unep-RACchecklists.
Met Wereld Ozondag wil DNM de gemeenschap bewust maken van het belang van internationale milieuafspraken en van de vooruitgang die al is geboekt. Tegelijk roept de dienst het publiek op om zich te blijven informeren over internationale ontwikkelingen en om de bescherming van de ozonlaag blijvend te ondersteunen.
