De Verenigde Staten hebben besloten het Noord-Amerikaanse handelsverdrag USMCA niet automatisch te verlengen in zijn huidige vorm. Dat heeft een hoge Amerikaanse functionaris bekendgemaakt. Door dit besluit loopt het driezijdige handelsakkoord een automatische verlenging van zestien jaar mis.
Volgens de functionaris wilde de Amerikaanse regering het verdrag niet klakkeloos verlengen zonder dat bestaande knelpunten worden aangepakt. Als de drie landen — de VS, Mexico en Canada — het niet eens worden over een verlenging, treedt er een aftelklok in werking die het verdrag al in 2036 kan doen aflopen.
Op grond van de oorspronkelijke verdragsregels moeten alle drie de landen unaniem instemmen met een nieuwe termijn van zestien jaar. Bij unanimiteit zou het akkoord tot 2042 van kracht blijven. Nu de VS zich heeft onthouden, moeten de landen jaarlijks opnieuw aan de onderhandelingstafel plaatsnemen om wijzigingen te bespreken.
Het USMCA vormt de ruggengraat van zo’n twee biljoen dollar aan jaarlijkse handel in Noord-Amerika. Washington heeft al langer bezwaren geuit over onder meer de herkomstregels voor auto-onderdelen, de toegang tot de Canadese zuivelmarkt en het risico dat landen als China via omwegen profiteren van het regionale akkoord.
Amerikaanse handelsorganisaties uit de staalindustrie, zoals het American Iron and Steel Institute en de Steel Manufacturers Association, verwelkomen de koerswijziging. Zij stellen dat jaarlijkse onderhandelingen Amerikaanse onderhandelaars meer hefboomkracht geven om zwakke plekken in het verdrag te repareren.
Daarentegen had de Amerikaanse Kamer van Koophandel eerder gewaarschuwd dat sectoren als de maakindustrie en de landbouw sterk afhankelijk zijn van voorspelbaarheid en stabiliteit over de grens. Het uitblijven van een langetermijnverlenging zorgt dan ook voor nieuwe economische onzekerheid in heel Noord-Amerika.
Het USMCA trad zes jaar geleden in werking als opvolger van het vrijhandelsakkoord NAFTA uit 1994. Het vernieuwde verdrag introduceerde modernere regels rondom digitale handel, arbeidsrechten en regionale productie. Een belangrijk onderdeel was de verplichting dat een groter aandeel van auto-onderdelen binnen Noord-Amerika gefabriceerd moet worden.
Met het Amerikaanse besluit begint nu een periode van jaarlijkse heronderhandelingen, waarbij de toekomst van een van de grootste handelszones ter wereld onzeker blijft.
