Antonia Tovar sprak haar partner van bijna veertig jaar voor het laatst op een avond eind maart. Via een videogesprek vertelde Jose Guadalupe Ramos haar dat hij later die avond zou terugbellen. Dat telefoontje kwam nooit. Om half tien ’s avonds werd hij dood verklaard.
Ramos, 52 jaar oud, zat op dat moment vast in het Adelanto immigratiedetentiecentrum in de Amerikaanse staat Californië. Hij verbleef al een maand in die instelling toen hij overleed.
Zijn dood is geen op zichzelf staand geval. Ramos is een van de negentien mensen die dit jaar zijn gestorven terwijl zij vastzaten in de bewaring van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Experts waarschuwen dat dit deel uitmaakt van een zorgwekkende en groeiende trend.
De familie van Ramos laat het er niet bij zitten. Zij eisen duidelijkheid over de omstandigheden waaronder hij is gestorven en stellen vragen over de kwaliteit van de medische zorg in het detentiecentrum. Tot nu toe hebben zij naar eigen zeggen onvoldoende antwoorden gekregen van de autoriteiten.
Het Adelanto-centrum staat al langer onder vuur vanwege de omstandigheden waaronder gedetineerden er worden vastgehouden. Mensenrechtenorganisaties hebben herhaaldelijk kritiek geuit op de medische voorzieningen en de behandeling van mensen in immigratiedetentie in de Verenigde Staten.
De stijging van het aantal sterfgevallen in ICE-bewaring valt samen met een aanzienlijke toename van het aantal mensen dat door de Amerikaanse immigratiedienst wordt vastgehouden. Onder de huidige politieke koers in Washington wordt strenger opgetreden tegen mensen zonder geldige verblijfsstatus, wat leidt tot grotere aantallen gedetineerden en daarmee ook tot meer druk op de detentiefaciliteiten.
Deskundigen op het gebied van immigratie en gezondheidszorg stellen dat de sterfgevallen een direct gevolg kunnen zijn van ontoereikende medische begeleiding en slechte leefomstandigheden in de centra. Zij roepen op tot onafhankelijk onderzoek naar elk sterfgeval en tot structurele verbeteringen in het systeem.
ICE heeft vooralsnog geen uitgebreide reactie gegeven op de specifieke omstandigheden rond de dood van Ramos. De organisatie stelt standaard dat zij sterfgevallen in bewaring serieus neemt en dat er protocollen bestaan voor medische zorg.
Voor Antonia Tovar bieden dergelijke verklaringen weinig troost. Zij wacht nog steeds op een volledige uitleg over wat er die bewuste avond is gebeurd met de man met wie zij bijna vier decennia haar leven deelde.
