Het requisitoir van het Openbaar Ministerie in de strafzaak “Avestrus” biedt een uitzonderlijk gedetailleerd beeld van een netwerk van personen en vennootschappen rond de uitgifte van erfpachtgrond in Aruba. De veroordelingen in de zaak zijn inmiddels definitief bevestigd door de Hoge Raad der Nederlanden. Tegelijkertijd maakt het dossier duidelijk dat belangrijke vragen blijven bestaan over de omvang van de grondtransacties en de uiteindelijke afwikkeling van de verkregen voordelen.
Een systeem rond toegang en besluitvorming
Volgens het Openbaar Ministerie draaide de kern van de zaak niet alleen om individuele handelingen, maar om een breder systeem. Binnen dat systeem werd toegang tot bestuurlijke besluitvorming rond erfpacht vertaald in economische waarde.
Centraal stond een voormalig minister die, volgens het dossier, verantwoordelijk was voor het toekennen van optierechten en erfpachtrechten. Daarbij zou sprake zijn geweest van:
- het aannemen van geld en voordelen
- het versneld behandelen van aanvragen
- het omzeilen van reguliere procedures
De rechter heeft geoordeeld dat sprake was van onder meer ambtelijke omkoping, oplichting en misbruik van functie.
Wie is wie: de personen achter de constructies
Het requisitoir noemt een reeks personen die volgens het Openbaar Ministerie een rol speelden in het systeem. Hun betrokkenheid varieert van directe transacties tot het opereren via vennootschappen en tussenstructuren.
Kernrollen volgens het dossier
- Susebeek
Verkreeg erfpachtrechten en verkocht deze binnen korte tijd door, met een opbrengst van circa 2,4 miljoen florin - Mansur
Betrokken bij transacties via vennootschappen, met opbrengsten van meer dan USD 1,3 miljoen - Werleman
Ontving circa USD 1 miljoen uit vergelijkbare constructies - Nuñez
Realiseerde opbrengsten van meer dan USD 800.000 - Arends
Ontving circa 750.000 florin via verkoop van vennootschappen
Vastgoed en netwerkrelaties
- Harms en Biemans
Vastgoedondernemers waarvan aanvragen volgens het dossier snel en gunstig werden behandeld - Carlo Mansur Jr.
Trad op als tussenpersoon en ondertekenaar van documenten - Antonio Berkemeyer
Betrokken bij de oprichting van vennootschappen
Vennootschappen: de structuur achter de deals
Een opvallend element in het dossier is het gebruik van vennootschappen als instrument binnen de constructies.
- Pristine Estates N.V.
- White Fin Estates N.V.
- Berkem Development N.V.
- Hersus Holding N.V.
- La Hacienda Hersus N.V. (volgens dossiercontext onderdeel van dezelfde structuur)
Deze vennootschappen werden gebruikt voor aanvragen, verkrijging en doorverkoop van rechten.
Het mechanisme: snelheid als sleutel
Waar reguliere procedures vaak jaren duren, beschrijft het dossier situaties waarin aanvragen:
- binnen dagen werden goedgekeurd
- direct konden worden benut
- snel werden doorverkocht
Volgens het Openbaar Ministerie vormde deze snelheid de kern van het systeem.
Miljoenenstromen zonder ontwikkeling
Het requisitoir beschrijft opbrengsten van miljoenen per persoon, zonder dat sprake was van daadwerkelijke projectontwikkeling.
Daarnaast worden voordelen in natura genoemd, zoals:
- verbouwingen aan een woning
- aanleg van faciliteiten
- betaling van kosten, waaronder een hotelrekening van USD 8.000
Het Openbaar Ministerie spreekt van “vele miljoenen Arubaanse florijn” .
Beperkte transparantie over grond
De exacte omvang van de betrokken gronden blijft grotendeels onbekend. Slechts één concreet voorbeeld wordt genoemd:
- drie woonpercelen met een totale oppervlakte van 1.829 m²
Voor andere projecten ontbreken exacte gegevens.
Juridische afronding en open eindes
Hoewel de strafzaak heeft geleid tot veroordelingen, betekent dit niet automatisch dat erfpachtrechten worden ingetrokken of opbrengsten worden teruggevorderd. Dit vereist afzonderlijke procedures.
Uitspraak van vandaag: definitieve bevestiging
Met de uitspraak van vandaag heeft de Hoge Raad der Nederlanden de eerdere veroordelingen definitief bevestigd. De cassatieberoepen zijn verworpen, waarmee het oordeel van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie in stand blijft.
Daarmee is vastgesteld dat:
- sprake was van oplichting van het Land Aruba bij de uitgifte van erfpachtrechten
- ambtelijke omkoping heeft plaatsgevonden via geld en voordelen
- misbruik is gemaakt van een publieke functie
- aanzienlijke geldstromen zijn witgewassen
De uitspraak markeert het einde van de strafrechtelijke fase van de Avestrus-zaak.
Slot
Met de definitieve bevestiging van de veroordelingen is een langdurige strafzaak juridisch afgerond. Tegelijkertijd laat het requisitoir zien dat het volledige financiële en materiële gevolg van de zaak – inclusief grond, rechten en opbrengsten – nog niet volledig inzichtelijk of afgehandeld is.
De Avestrus-zaak blijft daarmee niet alleen een strafrechtelijk precedent, maar ook een belangrijk referentiepunt in het debat over integriteit, transparantie en toezicht binnen het bestuur van Aruba.
