Den Haag, 19 januari 2026 — Nederlandse en Europese politieke leiders hebben scherpe kritiek geuit op de Amerikaanse president Donald Trump na diens dreiging met handelsmaatregelen in verband met zijn omstreden streven naar meer controle over Groenland, een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken. Het geschil heeft de diplomatieke spanningen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie verder doen oplopen, waarbij ook Nederland nadrukkelijk wordt genoemd als mogelijk doelwit.
Trumps Groenland-strategie en dreigende invoertarieven
President Trump heeft zijn al langer bestaande interesse in Groenland nieuw leven ingeblazen. In gesprekken met Europese leiders stelde hij dat de Verenigde Staten “volledige en totale controle” over het eiland nodig zouden hebben, dat hij beschouwt als strategisch cruciaal voor de nationale veiligheid. In recente publieke uitlatingen koppelde Trump deze geopolitieke inzet aan bredere internationale frustraties, waaronder zijn onvrede over eerdere beslissingen rond de Nobelprijs voor de Vrede.
Halverwege januari 2026 kondigde Trump aan dat hij invoertarieven van 10 procent wil opleggen aan producten uit acht Europese landen, waaronder Denemarken, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Finland en Noorwegen, vanaf 1 februari. Deze heffingen zouden volgens het Witte Huis kunnen oplopen tot 25 procent in juni, tenzij de Europese landen meewerken aan Amerikaanse eisen met betrekking tot Groenland.
Europese leiders bestempelden deze dreiging als economische dwang en waarschuwden dat een dergelijk beleid de trans-Atlantische handelsrelaties en de samenhang binnen de NAVO ernstig onder druk kan zetten.
Reacties uit de Nederlandse politiek
In Nederland sprak Rob Jetten, leider van Democraten 66 (D66) en een prominente speler in de lopende formatiegesprekken, zijn zorgen uit over de toon en inhoud van Trumps dreigementen. Volgens Nederlandse media noemde Jetten het Amerikaanse optreden “onacceptabel” en riep hij de Europese Unie op om duidelijkere grenzen te stellen in de omgang met Washington.
Ook Henri Bontenbal, leider van het Christen-Democratisch Appèl (CDA), pleitte voor een gezamenlijke Europese strategie, waarin diplomatie wordt gecombineerd met duidelijke tegenmaatregelen indien nodig.
De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, David van Weel, sprak in dat verband van “economische chantage” en stelde dat het koppelen van handelsmaatregelen aan militaire of strategische kwesties de internationale stabiliteit ondermijnt.
Een woordvoerder van het kabinet bevestigde daarnaast dat demissionair premier Dick Schoof een brief van Trump heeft ontvangen waarin diens standpunt over Groenland en de dreigende tarieven nader werd uiteengezet.
Militaire en diplomatieke ontwikkelingen
Tegen de achtergrond van het oplopende conflict hebben verschillende Europese NAVO-landen recent gezamenlijke militaire oefeningen gehouden in en rond Groenland. Deze manoeuvres zijn volgens betrokken regeringen bedoeld om de collectieve defensieverplichtingen binnen de NAVO te onderstrepen.
De Deense regering benadrukte opnieuw dat Groenland niet te koop is en dat de toekomst van het eiland uitsluitend door de Groenlanders zelf wordt bepaald. In zowel Kopenhagen als Nuuk vonden demonstraties plaats onder de leus “Hands off Greenland”, gericht tegen vermeende Amerikaanse territoriale ambities.
EU overweegt tegenmaatregelen
Binnen de Europese Unie wordt inmiddels gesproken over mogelijke inzet van het zogeheten anti-coercie-instrument, een juridisch middel om economische druk van derde landen te weerstaan. Daarbij worden onder meer tegenheffingen op Amerikaanse producten en een herziening van handelsafspraken overwogen, mocht Washington zijn dreigementen doorzetten.
Europese diplomaten noemen de kwestie een serieuze stresstest voor de trans-Atlantische samenwerking en waarschuwen dat een escalerende handelsoorlog rond Groenland verstrekkende geopolitieke gevolgen kan hebben.
Vooruitblik
De komende weken staan in het teken van intensief diplomatiek overleg. Het onderwerp zal naar verwachting aan bod komen tijdens spoedoverleggen binnen de EU en op internationale bijeenkomsten, waar wordt gezocht naar manieren om verdere escalatie te voorkomen en de relaties tussen Europa en de Verenigde Staten te stabiliseren.
