Teheran — De spanningen rond Iran zijn verder opgelopen nadat Teheran tijdens een officiële persconferentie de Verenigde Staten expliciet heeft gewaarschuwd voor vergeldingsacties bij een eventuele aanval, terwijl tegelijkertijd de Iraanse oppositieleider in ballingschap Reza Pahlavi heeft verklaard dat de nationale opstand tegen het islamitische regime een “nieuwe fase” ingaat.
Tijdens de persconferentie stelde een hoge vertegenwoordiger van de Iraanse veiligheidsstructuur dat elke aanval op Iran zal worden beantwoord met acties tegen Amerikaanse militaire doelen in de regio, waaronder bases, schepen en andere installaties. Daarbij werd expliciet verwezen naar het recht op “legitieme zelfverdediging” en gewaarschuwd voor “miscalculaties” door Amerikaanse adviseurs. Ook landen in de regio die Amerikaanse troepen huisvesten, werden indirect aangesproken en opgeroepen de risico’s van verdere escalatie niet te onderschatten.
Hoewel de toon scherp was, kondigde Iran geen directe militaire actie aan. Analisten duiden de verklaring vooral als strategische afschrikking, bedoeld om Washington en regionale bondgenoten duidelijk te maken wat de mogelijke gevolgen van een aanval zouden zijn. De verklaring wordt toegeschreven aan kringen rond de Islamitische Revolutionaire Garde of de Iraanse Nationale Veiligheidsraad.
Tegelijkertijd heeft Reza Pahlavi in een uitgebreide verklaring aan het Iraanse volk gesteld dat de fundamenten van de Islamitische Republiek ernstig zijn verzwakt door grootschalige demonstraties, die volgens hem de afgelopen weken en dagen door miljoenen Iraniërs zijn gedragen. Hij verklaarde formeel dat de opstand nu een volgende fase ingaat, gericht op het vasthouden van centrale stadsgebieden en het verder onder druk zetten van staatsinstellingen die volgens hem verantwoordelijk zijn voor propaganda en het afsluiten van communicatie.
Pahlavi riep werknemers van overheidsinstellingen, leden van de strijdkrachten en veiligheidsdiensten op om de kant van de bevolking te kiezen. Volgens hem verkeert het regime in een tekort aan repressieve capaciteit en zijn de gewelddadige reacties van de autoriteiten eerder een teken van zwakte dan van controle. Ook riep hij Iraniërs in het buitenland op om symbolisch afstand te nemen van het huidige regime, onder meer door bij ambassades en consulaten de nationale vlag te voeren in plaats van die van de Islamitische Republiek.
Internationale waarnemers wijzen erop dat de gelijktijdige harde taal vanuit Teheran richting de Verenigde Staten en de escalatie van oppositieretoriek de spanningen verder opvoeren, zowel intern als extern. Vooralsnog is er geen officiële reactie van Washington op de Iraanse waarschuwingen of op de oproepen van Pahlavi. De situatie benadrukt opnieuw de fragiele balans tussen binnenlandse onrust in Iran en de bredere geopolitieke spanningen in de regio.
