Het natuurlijke weerfenomeen El Niño is officieel van start gegaan, zo hebben Amerikaanse wetenschappers bekendgemaakt. De Amerikaanse weerdienst NOAA heeft vastgesteld dat de typische El Niño-omstandigheden zich nu voordoen in de tropische Stille Oceaan. De afgelopen maanden zijn de temperaturen aan het zeeoppervlak in dat gebied sterk gestegen, wat een duidelijk teken is van het begin van dit weerfenomeen.
El Niño is een periodiek terugkerend klimaatverschijnsel waarbij het zeewater in de oostelijke Stille Oceaan ongewoon warm wordt. Dit heeft grote gevolgen voor het weer wereldwijd: het fenomeen zorgt doorgaans voor hogere gemiddelde temperaturen op aarde en kan leiden tot extreme weersomstandigheden in verschillende delen van de wereld. Denk hierbij aan hevige regenval en overstromingen in sommige regio’s, terwijl andere gebieden juist te maken krijgen met ernstige droogte.
Volgens meerdere weermodellen en klimaatverwachtingen zou dit El Niño-jaar zich kunnen ontwikkelen tot een zogenaamde ‘super El Niño’, een bijzonder krachtige variant van het fenomeen. Als die voorspellingen uitkomen, kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor het klimaat wereldwijd. Eerdere sterke El Niño-jaren, zoals 1997-1998 en 2015-2016, gingen gepaard met recordtemperaturen en verwoestende weersextremen op meerdere continenten.
Wetenschappers benadrukken dat El Niño bovenop de al bestaande opwarming van de aarde door klimaatverandering komt. De combinatie van beide factoren maakt de kans op nieuwe temperatuurrecords en extreme weersgebeurtenissen aanzienlijk groter. Experts verwachten dat de effecten van dit El Niño-seizoen de komende maanden steeds duidelijker zullen worden, met name in de tweede helft van 2023 en begin 2024.
Voor Nederland en de rest van Europa zijn de directe gevolgen van El Niño doorgaans minder uitgesproken dan in tropische gebieden, maar ook hier kan het fenomeen invloed hebben op het weer. Zo kan El Niño bijdragen aan mildere winters in Noordwest-Europa en het versterken van bepaalde weerspatronen die leiden tot langere periodes van droogte of juist neerslag.
Autoriteiten en hulporganisaties wereldwijd worden opgeroepen om zich voor te bereiden op mogelijke weersextremen als gevolg van El Niño. Met name kwetsbare regio’s in Azië, Afrika en Zuid-Amerika lopen risico op ernstige verstoringen van de landbouw en watervoorziening, wat de voedselzekerheid van miljoenen mensen kan bedreigen.
