Venezuela is getroffen door een zeldzaam en verwoestend aardbevingsfenomeen dat bekendstaat als een ‘doublet’ of tweelingbeving. Bij dit verschijnsel volgen twee zware aardbevingen elkaar in razend tempo op. De ramp heeft inmiddels zeker 589 mensen het leven gekost en duizenden gewonden gemaakt. Het dodental zal naar verwachting nog verder oplopen, omdat reddingswerkers nog steeds zoeken in het puin van steden nabij het epicentrum, dat zo’n 170 kilometer ten westen van de hoofdstad Caracas ligt.
De eerste beving, met een kracht van 7,2 op de schaal van Richter, vond woensdagavond om 18:04 uur lokale tijd plaats. Slechts veertig seconden later volgde een tweede, nog krachtigere beving van 7,5. De twee bevingen lagen ook geografisch gezien dicht bij elkaar: slechts 45 kilometer van elkaar verwijderd. Mensen die de schokken aan den lijve ondervonden, hadden het gevoel dat er sprake was van één lange aardbeving, aldus seismoloog Thomas Lecocq van het Koninklijk Observatorium van België.
De beving van 7,5 is de zwaarste die Venezuela heeft meegemaakt sinds het jaar 1900. Volgens de Amerikaanse geologische dienst USGS wordt bij een ramp van deze omvang het aantal slachtoffers geschat op tussen de tienduizend en honderdduizend mensen.
Seismoloog Piero Poli van de Universiteit van Padua legt uit dat er bij een klassieke ‘doublet’ sprake is van twee bevingen van vergelijkbare kracht die vrijwel gelijktijdig en op korte afstand van elkaar plaatsvinden. Dergelijke tweelingbevingen zijn uiterst zeldzaam. Normaal gesproken volgen na een grote aardbeving kleinere naschokken langs dezelfde breukzone, maar bij een doublet zijn de twee schokken nagenoeg even krachtig.
Een vergelijkbaar fenomeen deed zich in 2021 voor bij de Zuid-Sandwicheilanden, waar een beving van 7,5 werd gevolgd door een schok van 8,1. In Turkije sloeg het lot in 2023 ook tweemaal toe, al lagen die bevingen daar enkele uren uit elkaar en vonden ze plaats langs twee verschillende breuken.
In Venezuela lijken beide schokken afkomstig te zijn van dezelfde breuk, gelegen op de grens tussen de Caribische en de Zuid-Amerikaanse tektonische platen. Dat maakt de situatie wetenschappelijk gezien bijzonder, want een doublet op dezelfde breuk strookt niet helemaal met de gangbare definitie van het fenomeen. Poli sluit dan ook niet uit dat het in werkelijkheid om één complexe seismische gebeurtenis ging in plaats van twee afzonderlijke bevingen.
Hoewel Venezuela niet tot de meest seismisch actieve gebieden ter wereld behoort, is het land wel degelijk kwetsbaar voor aardbevingen vanwege de aanwezigheid van actieve breuken in de ondergrond. De combinatie van de kracht van de bevingen, de zeldzame opeenvolging ervan en de kwetsbaarheid van de bebouwde omgeving heeft de ramp extra dodelijk gemaakt.
