De Internationale Maritieme Organisatie van de Verenigde Naties (IMO) gaat meer dan elfduizend zeelieden evacueren die vastzitten in de Golf als gevolg van het conflict tussen de VS en Israël enerzijds en Iran anderzijds. IMO-secretaris-generaal Arsenio Dominguez omschreef het als een grootschalige operatie die wordt uitgevoerd in samenwerking met Iran, Oman, de Verenigde Staten, andere kuststaten in de regio en de maritieme sector. Volgens Dominguez zijn de nodige veiligheidsgaranties verkregen en zijn de omstandigheden voor veilige doorvaart grondig gecontroleerd.
Vorige week werd een voorlopig akkoord gesloten om het conflict te beëindigen, maar de VS en Iran blijven van mening verschillen over de precieze inhoud van het afgesloten memorandum van overeenstemming (MoU). Washington stelt dat het akkoord inhoudt dat het Iraanse kernwapenprogramma onder toezicht komt van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA). De Amerikaanse president Donald Trump liet via sociale media weten dat Iran volledig heeft ingestemd met de hoogste graad van nucleaire inspecties, en sprak van ‘nucleaire eerlijkheid’.
Iran reageerde echter met een andere lezing: het land stelt dat de VN-waakhond geen toegang krijgt tot nucleaire locaties die vorig jaar door de VS en Israël zijn gebombardeerd. Een Amerikaanse functionaris wuifde dit weg door te zeggen dat Iran voor het binnenlandse publiek zijn eigen verhaal vertelt, maar dat Teheran wel degelijk heeft ingestemd met grondige IAEA-inspecties van wat er nog rest van het kernwapenprogramma.
De Iraanse president Masoud Pezeshkian, die een bezoek bracht aan Pakistan, benadrukte dat Iran onder geen enkele omstandigheid zal onderhandelen over zijn defensieve capaciteiten. De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif voegde daaraan toe dat ballistische raketten niet aan bod zijn gekomen in de gesprekken tussen de VS en Iran en ook niet zijn opgenomen in het MoU. Hij wilde hierover, naar eigen zeggen, geen enkele onduidelijkheid laten bestaan.
Tegelijkertijd begon de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio een rondreis langs Golfstaten. Hij bezocht als eerste de Verenigde Arabische Emiraten en reist daarna door naar Koeweit en Bahrein, waar beide landen Amerikaanse militaire bases huisvesten. Doel van de reis is het bespreken van het bereikte akkoord met Teheran.
Rubio waarschuwde bij aankomst in de VAE dat geen enkel land tolgelden mag heffen in de Straat van Hormuz. Iran heeft geprobeerd schepen die door de zeestraat varen te laten betalen voor doorvaart. Volgens Rubio is de Hormuzstraat een internationale waterweg en verbiedt het bestaande internationale recht het opleggen van tol of andere heffingen. Hij voegde eraan toe dat hij verwacht dat alle landen in de regio het hierover met de VS eens zijn.
