In de afgelegen uithoeken van Colombia, waar ziekenhuizen en klinieken onbereikbaar zijn, spelen traditionele vroedvrouwen een onmisbare rol in de gezondheidszorg. Experts benadrukken dat deze vrouwen een cruciale brug slaan tussen de gemeenschap en medische zorg die voor velen simpelweg niet beschikbaar is.
Nohemí Manco was pas veertien jaar oud toen ze voor het eerst een bevalling begeleidde. Het was geen bewuste keuze, maar pure noodzaak. Haar zus was bevallen en er was niemand anders aanwezig om te helpen. Hun woning bevond zich in de afgelegen gemeente Unguía, diep verscholen in het Colombiaanse oerwoud, omringd door dicht bladerdak, watervallen en wilde dieren.
Medische hulp was nauwelijks beschikbaar in die regio. Spoedvervoer was er evenmin, en zelfs als dat er was geweest, had Manco het zich financieel niet kunnen veroorloven. Toch wist ze wat haar te doen stond. Vanaf haar vroegste jeugd had ze haar moeder gadegeslagen bij het begeleiden van bevallingen en het verzorgen van zwangere vrouwen in de buurt.
Manco is geen uitzondering. In grote delen van Colombia zijn gemeenschappen alleen bereikbaar per boot of via onverharde paden. Plaatsen zoals Quibdó zijn volledig geïsoleerd van het reguliere zorgstelsel. Voor de vrouwen die daar wonen, zijn traditionele vroedvrouwen vaak de enige optie wanneer de bevalling begint.
Volgens deskundigen gaat de rol van deze vroedvrouwen veel verder dan alleen het begeleiden van bevallingen. Ze bieden ook prenatale zorg, emotionele ondersteuning en kennis die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Deze kennis is geworteld in lokale tradities en een diep begrip van het menselijk lichaam, opgebouwd door jarenlange ervaring.
Toch worden traditionele vroedvrouwen in Colombia niet altijd erkend door het officiële gezondheidssysteem. Critici wijzen op risico’s wanneer complicaties optreden die medische interventie vereisen. Voorstanders stellen echter dat het alternatief in veel gevallen helemaal geen zorg is, wat de risico’s juist vergroot.
Organisaties die actief zijn in deze regio’s pleiten voor een hybride aanpak: traditionele vroedvrouwen opleiden in basistechnieken voor spoedgevallen en tegelijkertijd zorgen voor betere samenwerking met het formele zorgstelsel. Op die manier kunnen de sterke kanten van beide werelden worden benut.
Voor Manco, inmiddels volwassen en een ervaren vroedvrouw in haar gemeenschap, is het werk meer dan een beroep. Het is een roeping die ze van haar moeder heeft geërfd en die ze hoopt door te geven aan de volgende generatie. In een land waar geografische en economische barrières nog altijd bepalen wie toegang heeft tot zorg, blijven vrouwen zoals zij onmisbaar.
