Sinds het vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en Iran zijn al zeker 172 schepen door de Straat van Hormuz gevaren. Op zaterdag alleen al maakten 42 vaartuigen de oversteek, zo blijkt uit cijfers van maritiem onderzoeksbureau Kpler. Toch ligt dit aantal nog ver onder het gemiddelde van vóór het conflict, toen dagelijks zo’n 138 schepen de straat passeerden.
Uit scheepsvolgdata die door BBC Verify is geanalyseerd, blijkt dat op dinsdag meer dan 200 tankers in de buurt van de straat lagen te wachten. Tegelijkertijd zijn minstens tien schepen westwaarts de Golf in gevaren.
De prijs van een vat Brent-ruwe olie, de mondiale maatstaf voor olieprijzen, is gedaald naar het laagste niveau sinds het begin van het conflict. Dit hangt samen met de hervatting van de oliedoorvoer na het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade als onderdeel van het akkoord.
Sinds het sluiten van de deal zijn minstens dertig tankers vanuit de Golf vertrokken met Iraanse olie en petrochemische producten aan boord. Dat meldt Jemima Shelley, senior onderzoeksanalist bij de organisatie United Against Nuclear Iran. Ook heeft het Amerikaanse ministerie van Financiën langdurige sancties tijdelijk versoepeld door een vergunning af te geven voor de verkoop van Iraanse ruwe olie en aanverwante producten, geldig tot 21 augustus.
Maandag passeerden minstens vijf tankers de straat die eerder door de VS gesanctioneerd waren vanwege banden met Iran. Deze schepen vervoerden gezamenlijk naar schatting vier miljoen vaten olie. Volgens Martin Kelly van crisismanagementbedrijf EOS Risk Group neemt ook de reguliere handel weer toe. Zo voeren maandag vier vloeibaar-aardgastankers richting de Qatarese haven Ras Laffan, en op dinsdag verlieten minstens drie tankers en drie vrachtschepen de Golf.
Opvallend is dat al deze schepen gebruikmaken van de noordelijke route door Iraanse wateren, en niet van de zuidelijke route langs de kust van Oman die door de VS wordt aanbevolen.
Volgens de meest recente scheepsdata bevinden zich nog altijd meer dan 250 tankers en 440 vrachtschepen in de Golf. Ruim tachtig procent van de tankers ligt stil of voor anker, en slechts ongeveer één op de zes lijkt daadwerkelijk lading aan boord te hebben.
Hoewel de VS en hun Golfallianties tijdens het conflict herhaaldelijk Iraanse pogingen om controle over de straat te verkrijgen hebben afgewezen, verplicht het vorige week ondertekende akkoord Iran om zich gedurende zestig dagen in te spannen voor een veilige en kosteloze doorvaart van commerciële schepen. Daarnaast zal Iran samenwerken met Oman om het toekomstig beheer van de straat vast te leggen.
De Iraanse autoriteit die toezicht houdt op de Perzische Golfstraat, de PGSA, publiceerde vrijdag haar voorwaarden voor doorvaart. Geen enkel schip mag de Straat van Hormuz passeren zonder een geldig doorvaartbewijs van de PGSA, zo stelt de autoriteit. De PGSA staat zelf ook op de Amerikaanse sanctielijst.
