Een Amerikaanse rechter heeft op 28 augustus 2026 geoordeeld dat het Amerikaanse ministerie van Defensie onrechtmatig handelde door AI-startup Anthropic als supply chain-risico aan te wijzen. Districtsrechter Rita Lin noemde de maatregel “illegaal en ongegrond” en stelde dat het aanroepen van nationale veiligheid “geen vrijbrief is om critici van de overheid te straffen en te vergelden”.
Belangrijke feiten
- Rechter Rita Lin van de Amerikaanse districtsrechtbank deed op 28 augustus 2026 uitspraak.
- Het Pentagon wees Anthropic in februari 2026 aan als supply chain-risico — een aanwijzing die normaal gesproken is voorbehouden aan bedrijven uit landen die een bedreiging vormen voor de VS.
- Het was de eerste keer dat een Amerikaans bedrijf publiekelijk zo werd aangewezen.
- Aanleiding was Anthropics weigering om het leger toe te staan zijn AI-modellen te gebruiken voor onder meer surveillance en autonome wapens.
- Anthropic stelde in de rechtszaak dat zijn modellen niet betrouwbaar genoeg zijn voor veilig gebruik in wapensystemen.
- Defensieminister Pete Hegseth zou zijn bevoegdheid hebben overschreden met de aanwijzing, aldus Anthropic.
- De rechter oordeelde eerder al dat de overheid probeerde het bedrijf te “verlammen” en het publieke debat over militair AI-gebruik te “smoren”.
Achtergrond: conflict tussen Anthropic en het Pentagon
Het conflict ontstond nadat Anthropic weigerde nieuwe contractvoorwaarden te accepteren die het Amerikaanse leger in staat zouden stellen de AI-modellen van het bedrijf — waaronder Claude — in te zetten voor surveillance en autonome wapensystemen. Anthropic stelde dat zijn modellen daarvoor niet betrouwbaar genoeg zijn en dat gebruik voor binnenlandse surveillance een schending van grondrechten zou vormen.
Het Pentagon reageerde destijds dat private bedrijven militaire handelingen niet mogen beperken. Het Witte Huis noemde Anthropic eerder een “radicaal links, woke bedrijf” dat militaire activiteiten probeert te controleren, en stelde dat het leger gebonden is aan de Amerikaanse grondwet en niet aan de gebruiksvoorwaarden van een AI-bedrijf.
Uitspraak: vrijheid van meningsuiting en vergeldingsactie
Rechter Lin oordeelde dat het ministerie van Defensie onrechtmatig handelde door bedrijven die zaken doen met het Amerikaanse leger op te roepen Anthropic te boycotten. De rechter stelde dat de overheid het bedrijf probeerde te verlammen en het publieke debat over militair AI-gebruik te smoren.
“Dit lijkt klassieke vergelding in strijd met het Eerste Amendement”, aldus rechter Lin. Anthropic stelde in de rechtszaak dat zijn bedrijfsvoering schade had opgelopen en dat zijn vrijheid van meningsuiting was geschonden.
Reactie van Anthropic
Anthropic verwelkomde de uitspraak. Een woordvoerder liet aan de BBC weten dat het bedrijf zich richt op “productieve samenwerking met de overheid om AI in te zetten voor nationale veiligheid, zodat alle Amerikanen van deze technologie kunnen profiteren”. Het Pentagon en het Witte Huis reageerden niet op verzoeken om commentaar van de BBC.
Veelgestelde vragen
Waarom wees het Pentagon Anthropic aan als supply chain-risico?
Het Pentagon wees Anthropic in februari 2026 aan als supply chain-risico nadat het bedrijf weigerde het leger toe te staan zijn AI-modellen te gebruiken voor surveillance en autonome wapens. Het was de eerste keer dat een Amerikaans bedrijf deze aanwijzing ontving.
Wat oordeelde de rechter over de actie van het Pentagon?
Rechter Rita Lin oordeelde dat het ministerie van Defensie onrechtmatig handelde. Zij stelde dat de aanwijzing “illegaal en ongegrond” was en dat de overheid nationale veiligheid niet kan gebruiken als vrijbrief om critici te vergelden.
Wat zijn de gevolgen van deze uitspraak voor Anthropic?
De rechter oordeelde dat de boycotoproep aan militaire leveranciers onrechtmatig was. Anthropic stelde dat zijn bedrijfsvoering schade had opgelopen door de overheidsacties en dat zijn vrijheid van meningsuiting was geschonden.
