In exclusief interview met Amigoe Aruba zegt voorzitter Aruba Birdlife Conservation dat zijn organisatie de wegen niet zelf kon afsluiten; vragen blijven bestaan over de formele besluitvorming binnen de overheid
ORANJESTAD — De rotsblokken waarmee delen van de route langs Aruba’s noordkust zijn afgesloten, zijn volgens Greg Peterson, voorzitter van Aruba Birdlife Conservation (ABC), door de overheid geplaatst. In een exclusief interview met Amigoe Aruba op zaterdagmiddag zei Peterson dat zijn organisatie zelf niet over de bevoegdheid beschikt om wegen fysiek af te sluiten.
Daarmee ontstaat meer duidelijkheid over een van de centrale vragen in het conflict tussen natuurbeschermers, overheid en UTV-, ATV- en Jeep-touroperators. Tegelijkertijd blijft een andere vraag onbeantwoord: welke overheidsinstantie of verantwoordelijke functionaris heeft formeel opdracht gegeven tot het plaatsen van de rotsblokken?
De kwestie speelt sinds 10 juni, toen volgens Tour Operators Uni de hoofdroute tussen California Lighthouse en Alto Vista werd afgesloten. De organisatie stelt dat dit zonder voorafgaande kennisgeving gebeurde en dat DOW betrokken was bij de afsluiting.
Ook andere bronnen bevestigen dat de overheid betrokken was bij de fysieke beperking van de toegang. NoticiaCla meldde begin september dat de toegang tot de noordkust met rotsblokken was geblokkeerd en dat DOW en DIP inmiddels werken aan een alternatieve route.
‘Wij hebben die bevoegdheid niet’
Tijdens het interview werd Peterson rechtstreeks gevraagd wie de rotsblokken had geplaatst.
Zijn antwoord was dat dit door de overheid is gebeurd. Hij verwees daarbij naar verschillende overheids- en natuurinstanties die volgens hem bij de discussie rond het gebied betrokken zijn. Peterson benadrukte tegelijkertijd dat Aruba Birdlife Conservation zelf geen wettelijke bevoegdheid heeft om een openbare route met rotsblokken af te sluiten.
Daarmee weerspreekt hij impliciet het beeld dat ABC zelfstandig tot de fysieke afsluiting zou zijn overgegaan.
Dat betekent echter niet dat ABC tegen de maatregel is.
Integendeel.
Peterson maakte duidelijk dat zijn organisatie de beperking van gemotoriseerd verkeer beschouwt als onderdeel van een bredere poging om kwetsbare natuurgebieden te beschermen en beschadigde ecosystemen de kans te geven zich te herstellen.
Wie heeft juridisch het laatste woord?
Een tweede vraag in het interview betrof de bevoegdheid over het terrein waarop de rotsblokken zijn geplaatst.
Peterson gaf daarop geen eenduidig antwoord. Hij wees erop dat verschillende verantwoordelijkheden samenkomen, waaronder infrastructuur, verkeer, natuurbeheer en andere overheidsportefeuilles.
Dat past bij de bredere bestuurlijke onduidelijkheid die eerder ook uit verklaringen van minister van Justitie Arthur Dowers naar voren kwam.
Dowers verklaarde eind juni dat nog geen specifieke officiële route voor off-roadverkeer was aangewezen. Volgens hem moest eerst duidelijk worden vastgesteld waar voertuigen wel en niet mochten rijden en moest een dergelijke route overeenkomstig de ROPV worden gemarkeerd.
Dat creëert een opmerkelijke situatie: een bestaande route werd afgesloten terwijl een formeel aangewezen alternatief op dat moment nog niet gereed was.
Wie binnen de overheid de uiteindelijke juridische bevoegdheid had om de afsluiting te bevelen, blijkt vooralsnog niet uit de openbare informatie.
Voor ABC betekent sluiting ‘herstel’
Op de vraag wat de afsluiting voor Aruba Birdlife Conservation betekent, was Peterson duidelijker.
Volgens hem draait de maatregel om het beschermen van natuurgebieden en het creëren van ruimte voor herstel. Hij verwees naar vogelpopulaties, flora en fauna en naar de bredere internationale verplichtingen die volgens ABC op Aruba rusten om kwetsbare natuur te beschermen.
Peterson stelde dat ABC uiteindelijk niet tegen toerisme als zodanig is, maar pleit voor een andere, duurzamere omgang met natuurgebieden.
Daarmee ligt de kern van het inhoudelijke conflict bloot.
Voor ABC staat beperking van gemotoriseerd verkeer in kwetsbare zones in het teken van natuurbescherming. Voor touroperators staat dezelfde maatregel in het teken van toegang, bedrijfscontinuïteit en de vraag of historisch gebruikte routes zonder voorafgaand werkbaar alternatief kunnen worden afgesloten.
Bon Dia Aruba meldde in juni dat overheidsploegen toegangswegen afsloten na toenemende zorgen over de impact van intensief off-roadverkeer op onder meer vegetatie, erosie en leefgebieden van beschermde vogelsoorten.
Vissers en inwoners volgens Peterson niet het doelwit
Een van de belangrijkste maatschappelijke zorgen is dat niet alleen commerciële touroperators door bredere toegangsbeperkingen zouden kunnen worden geraakt.
Tour Operators Uni waarschuwde eerder dat een ruim verbod op gemotoriseerd verkeer mogelijk ook gevolgen kan hebben voor vissers, inwoners en Arubaanse gezinnen die delen van de noordoostkust gebruiken voor recreatie.
Peterson zei in het interview dat dit volgens hem niet de bedoeling is.
Hij stelde dat vissers en lokale inwoners niet de doelgroep zijn van ABC’s acties en dat, indien hun legitieme toegang in de praktijk wordt belemmerd, daarvoor oplossingen moeten kunnen worden gevonden. Tegelijkertijd maakte hij duidelijk dat natuurbescherming volgens hem niet kan betekenen dat iedereen met een voertuig tot exact iedere gewenste locatie moet kunnen rijden.
Dat is een belangrijk verschil.
Peterson sluit daarmee niet uit dat de wijze van toegang verandert, maar zegt dat het volgens hem niet de bedoeling is traditionele activiteiten van inwoners of vissers onmogelijk te maken.
Rechtszaak vergroot de druk
De discussie speelt tegen de achtergrond van een rechtszaak van Aruba Birdlife Conservation tegen het Land Aruba en de Aruba Conservation Foundation.
De zaak staat volgens meerdere bronnen gepland voor behandeling op 10 september.
Tour Operators Uni vreest dat de gevolgen van die procedure verder kunnen reiken dan alleen de route tussen California Lighthouse en Alto Vista en uiteindelijk meerdere gebieden aan de noordoostkust kunnen treffen.
De regering stelt daartegenover dat zij niet van plan is de UTV- en ATV-sector te beëindigen. Minister René Herdé heeft overleg geopend met exploitanten en DOW en DIP werken aan een alternatieve route.
Na overleg met de regering liep de spanning vorige week verder op, waarna een groep touroperators protesteerde bij de rotonde Las Americas. De regering heeft inmiddels aangekondigd de dialoog met zowel de sector als ABC voort te zetten.
De belangrijkste vraag verschuift
Het exclusieve interview met Peterson verandert daarmee de kern van het onderzoek.
De vraag is niet langer uitsluitend of ABC verantwoordelijk was voor het fysiek plaatsen van de rotsblokken. Peterson stelt uitdrukkelijk dat de overheid deze heeft geplaatst en dat ABC zelf daartoe geen bevoegdheid heeft.
De openstaande bestuurlijke vraag is nu preciezer:
Wie binnen de overheid gaf de formele opdracht, op basis van welke wettelijke bevoegdheid, na welk besluitvormingsproces en met welke betrokkenheid van DOW, natuurinstanties en verantwoordelijke ministers?
Daarover geven de tot nu toe geraadpleegde bronnen geen sluitend antwoord.
Voor Aruba is dat geen detail. Het gaat om de verhouding tussen natuurbescherming, publieke toegang, economische belangen en behoorlijk bestuur.
De komende rechtszaak en het verdere overleg tussen overheid, ABC en de toursector zullen moeten uitwijzen of Aruba tot een model kan komen waarin natuurgebieden juridisch en feitelijk beter worden beschermd, terwijl voor inwoners en gereguleerde toeristische activiteiten duidelijke en uitvoerbare regels blijven bestaan.
