Iran heeft zaterdag de Straat van Hormuz gesloten als reactie op de aanhoudende Israëlische militaire operaties in Libanon. Teheran waarschuwde tegelijkertijd dat de geplande gesprekken met de Verenigde Staten in Zwitserland weinig kans van slagen hebben zolang de gevechten niet worden gestaakt.
Het Iraanse gezamenlijke militaire commando rechtvaardigde de sluiting door te stellen dat de VS hun afspraken niet nakomen, omdat Washington er niet in slaagt een einde te maken aan de oorlog. Een eerder gesloten tussentijds akkoord zou immers de strijd op alle fronten moeten stilleggen.
De Amerikaanse president Donald Trump reageerde scherp op de Iraanse maatregel. Via sociale media dreigde hij Amerikaanse tolgelden in te voeren voor scheepvaart door de strategisch cruciale zeestraat, mocht er niet binnen zestig dagen een definitief akkoord worden bereikt. De opbrengsten zouden volgens Trump dienen als vergoeding voor de rol van de VS als ‘beschermengel’ van de regio. Het huidige tussenakkoord voorziet in tolvrije doorvaart gedurende diezelfde periode van zestig dagen.
Het Amerikaanse leger betwistte de Iraanse aankondiging over de sluiting. Kapitein Tim Hawkins, woordvoerder van het Amerikaanse Centraal Commando, stelde dat Iran de Straat van Hormuz niet controleert en dat het scheepvaartverkeer gewoon doorging. Zaterdag passeerden volgens het leger 55 koopvaardijschepen de zeestraat, met aan boord meer dan zeventien miljoen vaten olie.
Ondanks de gespannen sfeer vertrok een Iraanse onderhandelingsdelegatie naar Zwitserland. De delegatie bestaat onder meer uit parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Qalibaf, minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi en vertegenwoordigers van de centrale bank en de oliesector. Het tussenakkoord voorziet in het vrijgeven van miljarden dollars aan bevroren Iraanse tegoeden.
Iraans woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken Esmail Baghaei benadrukte dat onderhandelingen over een definitief akkoord pas kunnen beginnen zodra de belangrijkste verplichtingen worden nagekomen. Gebeurt dat niet, dan staat het gehele memorandum van overeenstemming op het spel, aldus Baghaei.
Amerikaans vicepresident JD Vance bevestigde dat de Amerikaanse hoofdonderhandelaars Jared Kushner en Steve Witkoff zich in Zwitserland bevinden en werken aan de technische details van de verwachte besprekingen over het Iraanse nucleaire programma. Het tussenakkoord geeft de onderhandelaars zestig dagen om tot een nucleair verdrag te komen, maar die termijn kan worden verlengd gezien de complexiteit van het dossier.
Pakistan, een sleutelmediator in dit proces, liet weten dat de technische gesprekken zondag van start gaan. Ook Qatar neemt deel als bemiddelaar. De internationale gemeenschap volgt de ontwikkelingen nauwlettend, nu zowel de nucleaire kwestie als de regionale spanningen rondom Libanon de onderhandelingen bemoeilijken.
