In de Indiase hoofdstad New Delhi heeft de zogenoemde Kakkerlakkenbeweging haar eerste grote protest gehouden. Honderden jongeren kwamen samen om het aftreden van de onderwijsminister van premier Narendra Modi te eisen.
De zeventienjarige Saurav Kushwaha reisde samen met zijn broer een nacht lang per trein vanuit de centrale deelstaat Madhya Pradesh naar de hoofdstad. Ze sliepen op een stoep in afwachting van de aankomst van Abhijeet Dipke, de man die de beweging op gang bracht vanuit de Verenigde Staten.
De beweging vindt haar oorsprong in een opmerking van de Indiase opperrechter, die jongeren vorige maand vergeleek met kakkerlakken. Die uitspraak viel slecht bij de Indiase jeugd. Dipke, een afgestudeerde van de Boston University, reageerde op het sociale medium X met de vraag: ‘Wat als alle kakkerlakken zich zouden verenigen?’ Die oproep sloeg enorm aan op het Indiase internet.
Uit die grap groeide de Cockroach Janata Party, een satirische politieke partij waarvan de naam bewust lijkt op die van Modis regerende Bharatiya Janata Party. De Instagram-pagina van de beweging trok inmiddels meer dan 22 miljoen volgers, twee keer zoveel als de officiële pagina van Modis partij.
Maar de boodschap van Dipke en zijn aanhangers is inmiddels allesbehalve grappig. ‘De waarschuwing aan de Modi-regering is simpel: zorg dat de onderwijsminister opstapt, anders vertrekken wij hier niet,’ zei Dipke voor de menigte.
De woede onder Indiase jongeren heeft al langer de gemoederen beziggehouden. India telt 1,4 miljard inwoners, van wie de helft jonger is dan 25 jaar. Die grote groep jongeren wordt al geruime tijd geconfronteerd met problemen in het onderwijssysteem, waaronder gelekte examens en onregelmatigheden bij de grootste schoolexamencommissies van het land.
Kushwaha zelf heeft onlangs zijn eindexamen afgelegd via de centrale onderwijsraad, maar dat proces verliep niet vlekkeloos. Er waren meerdere onregelmatigheden, onder meer bij de digitale beoordeling van antwoordbladen. Bovendien werd een week eerder het belangrijkste landelijke toelatingsexamen voor de medische opleiding geannuleerd nadat het examen was uitgelekt.
De student twijfelt of hij financieel in staat is om verder te studeren, maar zijn woede richt zich vooral op een regering die volgens hem de mensen die op haar hebben gestemd in de steek laat. ‘De overheid is volkomen onverschillig tegenover de mensen die haar aan de macht hebben geholpen,’ aldus Kushwaha.
De Kakkerlakkenbeweging laat zien dat de frustratie onder Indiase jongeren een concreet en zichtbaar politiek ventiel heeft gevonden. Wat begon als een internetgrap is uitgegroeid tot een protestbeweging die de straat op gaat en politieke verantwoordelijkheid eist.
