De AfD (Alternative für Deutschland) is op weg naar een historische verkiezingsoverwinning in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, met meer dan 44% van de stemmen volgens eerste projecties — ver voor de conservatieve CDU, die op 18,4% uitkomt. Het is nog niet zeker of dat genoeg is voor een absolute meerderheid, maar AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund stelt dat zijn partij een mandaat heeft om te regeren.
Belangrijke feiten
- De AfD haalt volgens projecties meer dan 44% van de stemmen in Saksen-Anhalt.
- De CDU staat op 18,4%, als tweede partij.
- Saksen-Anhalt heeft een bevolking van 2,1 miljoen mensen.
- De opkomst was uitzonderlijk hoog: geschat op 78%.
- De AfD in Saksen-Anhalt is door de binnenlandse inlichtingendienst geclassificeerd als rechts-extremistisch — een kwalificatie die Siegmund verwerpt.
- Geen enkele rechts-extremistische partij heeft sinds de Tweede Wereldoorlog een Duitse deelstaat bestuurd.
- De nationale AfD-leiders Alice Weidel en Tino Chrupalla reageerden verheugd op de uitslag.
Siegmund weigert coalitie met andere partijen
AfD-leider in Saksen-Anhalt Ulrich Siegmund verklaarde na de exitpoll-projecties dat zijn partij “geschiedenis heeft geschreven” in de deelstaat. Hij weigert echter met andere partijen te regeren. CDU-lijsttrekker Sven Schulze erkende de nederlaag en noemde het “een uiterst zware en intensieve verkiezingscampagne”.
De centrum-linkse SPD omschreef de uitslag als “werkelijk dramatisch”. Nationaal SPD-leider Lars Klingbeil, wiens partij op federaal niveau regeert samen met de CDU, noemde het resultaat een “signaal naar Berlijn”.
Meerderheid hangt af van kleine partijen
Of de AfD daadwerkelijk een meerderheid behaalt, hangt af van welke kleinere partijen de kiesdrempel van 5% halen. Als de populistisch-linkse partij BSW de drempel niet haalt, vergroot dat de kans op een AfD-meerderheid aanzienlijk. De BSW had eerder aangegeven op sommige dossiers met de AfD te willen samenwerken als zij in het deelstaatparlement komt.
Bestuur op deelstaatniveau geeft bevoegdheden over onder meer politie, onderwijs en cultuur. Alle andere partijen hanteren een zogeheten Brandmauer — een firewall — om de AfD buiten de regering te houden.
Achterban viert feest in Maagdenburg
In het AfD-verkiezingshoofdkwartier in Maagdenburg barstte de zaal los in gejuich toen de projecties op het scherm verschenen. Even later zongen aanwezigen het Duitse volkslied. Een supporter die zichzelf Ollie noemde, zei tegen de BBC: “Deze man geeft ons wat niemand anders kan geven. Dit is een partij voor de werkende mensen.”
AfD dominant in het oosten van Duitsland
De AfD staat ook nationaal aan kop in de peilingen, voor de conservatieven van bondskanselier Friedrich Merz en de sociaaldemocraten. De partij won in 2024 ook al de deelstaatverkiezingen in het naburige Thüringen. Het oosten van Duitsland geldt als het kerngebied van de partij.
Veelgestelde vragen
Wat betekent de overwinning van de AfD in Saksen-Anhalt?
De AfD haalt meer dan 44% van de stemmen in Saksen-Anhalt, wat een historisch resultaat is. Of de partij ook daadwerkelijk de deelstaat kan besturen, hangt af van de zetelverdeling en of kleinere partijen de kiesdrempel van 5% halen.
Heeft een rechts-extremistische partij ooit eerder een Duitse deelstaat bestuurd?
Nee. Geen enkele rechts-extremistische partij heeft sinds de Tweede Wereldoorlog een Duitse deelstaat bestuurd. Een eventuele AfD-regeringsdeelname in Saksen-Anhalt zou daarmee een historisch precedent scheppen.
Wie is Ulrich Siegmund?
Ulrich Siegmund is de AfD-lijsttrekker in Saksen-Anhalt. Hij wordt omschreven als een charismatisch leider en weigert met andere partijen een coalitie te vormen. Hij verwerpt de classificatie van zijn partij als rechts-extremistisch door de binnenlandse inlichtingendienst.
