Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft unaniem geoordeeld dat een federale wet die wietgebruikers verbiedt wapens te bezitten, in strijd is met het Tweede Amendement van de Amerikaanse grondwet. De rechtbank stelde ook vast dat de wet te vaag is geformuleerd om rechtsgeldig te zijn.
De zaak draait om Ali Hemani, een man uit Texas. Tijdens een huiszoeking in 2022 troffen federale agenten bij hem een pistool en zestig gram marihuana aan. Hemani gaf toe regelmatig cannabis te gebruiken, ongeveer om de dag. Op grond van een federale wet die drugsgebruikers verbiedt vuurwapens te bezitten, werd hij veroordeeld. Diezelfde wet werd eerder ook gebruikt om Hunter Biden, de zoon van voormalig president Joe Biden, te veroordelen.
Hemani vocht de veroordeling aan en stelde dat de wet zowel zijn grondwettelijk recht op wapenbezit schond als juridisch te onduidelijk was. Zijn advocaten wezen erop dat de wet weliswaar spreekt over ‘onwettige’ drugsgebruikers, maar nergens definieert wat dat precies inhoudt. Valt iemand die één keer per jaar cannabis gebruikt onder die definitie? Of iemand die dat tweewekelijks doet? De wet geeft daar geen antwoord op, aldus de verdediging.
Bovendien waarschuwden de advocaten dat strikte handhaving van deze wet tientallen miljoenen Amerikanen een grondwettelijk recht zou ontnemen, terwijl zij nauwelijks een risico vormen voor misbruik van vuurwapens.
Rechter Neil Gorsuch, die het oordeel schreef, benadrukte dat de uitspraak bewust beperkt van reikwijdte is. Het Hof spreekt zich niet uit over mogelijke wetgeving die verslaafden of mensen die op dat moment onder invloed zijn wil verbieden wapens te dragen. Ook laat het Hof ruimte voor vervolging als de overheid met concreet bewijs kan aantonen dat iemands drugsgebruik hem of haar gevaarlijk maakt voor zichzelf of anderen.
De uitspraak komt op een moment waarop cannabis in meer dan veertig Amerikaanse staten in meer of mindere mate legaal is. Volgens officiële gezondheidscijfers gebruikte in 2024 meer dan vijftien procent van de Amerikanen van twaalf jaar en ouder marihuana. Andere onderzoeken schatten dat percentage nog hoger in.
De brede maatschappelijke acceptatie van cannabisgebruik speelt mogelijk een rol in de politieke en juridische discussie rondom deze wet. Een opvallend breed scala aan organisaties, van zowel progressieve als conservatieve signatuur, schaarde zich achter Hemani in deze rechtszaak.
Met dit arrest zet het Hooggerechtshof een duidelijke grens aan de bevoegdheid van de federale overheid om wapenbezit te verbieden op basis van drugsgebruik, zonder dat daar een heldere wettelijke definitie of individueel bewijs van gevaarlijkheid aan ten grondslag ligt.
