ORANJESTAD — MEP-parlementariër Evelyn Wever-Croes heeft scherpe kritiek geuit op de manier waarop de nieuwe minister van Infrastructuur, Energie en Communicatie, Wendrick Cicilia Herde, gebruik zou willen maken van de expertise van Statenlid Mike de Meza. Volgens Wever-Croes raakt die constructie aan fundamentele staatsrechtelijke principes en ondermijnt zij het vertrouwen in de democratische rechtsorde.
In een persoonlijke opiniebijdrage stelt Wever-Croes dat de integriteit van de democratische instituties steunt op de scheiding der machten. Wanneer een lid van het parlement, dat de regering moet controleren, achter de schermen betrokken raakt bij het bestuur, is volgens haar geen sprake meer van een transparante bestuursvorm.
Aanleiding voor haar reactie is de uitlating van minister Herde dat hij de expertise van De Meza in zijn functie wil benutten. De Meza was zelf kandidaat voor het ministerschap, maar kwam volgens Wever-Croes niet door de screening op basis van de Landsverordening integriteit (kandidaat-)ministers. Daarmee zou zijn benoeming tot minister op dit moment niet mogelijk zijn.
Volgens Wever-Croes is het daarom onaanvaardbaar dat iemand die niet officieel minister kan worden, via een informele rol alsnog invloed zou krijgen op regeringsbesluiten. Zij verwijst daarbij naar artikel III.7 van de Staatsregeling, dat bepaalt dat een parlementslid geen functie binnen de regering mag vervullen. Die bepaling is volgens haar bedoeld om belangenverstrengeling te voorkomen en onafhankelijke controle op het kabinet te waarborgen.
De MEP-fractieleider stelt dat ook advisering achter de schermen problematisch is wanneer een Statenlid daardoor betrokken raakt bij beleids- en besluitvorming. In haar visie ontstaat dan de vraag hoe onafhankelijk datzelfde parlementslid later nog controle kan uitoefenen op besluiten waarbij het zelf betrokken is geweest.
Daarnaast noemt Wever-Croes de positie van minister Herde kwetsbaar. Door zijn ambtsperiode volgens haar te beginnen met een werkwijze die indruist tegen zowel de geest als de letter van de Staatsregeling, zou hij zichzelf politiek kwetsbaar maken. Als later blijkt dat besluiten door een parlementslid zijn beïnvloed, dan ligt de politieke schade volgens haar niet alleen bij de adviseur, maar vooral bij de minister zelf. Zij stelt dat dit zelfs aanleiding kan zijn voor een motie van wantrouwen.
Ook de integriteitswetgeving komt in haar verklaring nadrukkelijk aan bod. Wever-Croes wijst erop dat de screening van kandidaat-ministers is ingevoerd om het land te beschermen tegen ondeugdelijk bestuur. Wanneer iemand die die toets niet heeft doorstaan alsnog via een informele route invloed krijgt binnen een ministerie, is dat volgens haar een aantasting van het wettelijke systeem en van de bestuurlijke integriteit.
De MEP-fractie zal het onderwerp naar eigen zeggen op de politieke agenda houden. Wever-Croes waarschuwt dat het vertrouwen van de bevolking in de regering afneemt wanneer wetten slechts als formaliteit worden behandeld. Zij benadrukt daarbij dat de huidige regeringsconstellatie tot stand is gekomen met een beperkte stemmarge.
De verklaring van Wever-Croes betreft een persoonlijke politieke opinie. Een reactie van minister Herde of van Mike de Meza was in de aangeleverde tekst niet opgenomen.
