De nieuwste Amerikaanse sancties tegen Iran zullen hun doelstellingen waarschijnlijk niet halen. Dat betogen Jeffrey D. Sachs, hoogleraar en directeur van het Center for Sustainable Development aan de Columbia University, en Sybil Fares, adviseur voor het Midden-Oosten en Afrika bij het UN Sustainable Development Solutions Network.
Belangrijke feiten
- Pakistan kondigde vorige week aan de nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran niet na te leven en de handel met zijn buurland voort te zetten.
- Slechts dagen eerder deed China een gelijkluidende verklaring.
- De sancties werden op 24 augustus 2026 aangekondigd door US Treasury Secretary Scott Bessent onder de naam “Operation Economic Outcast”.
- Bessent omschreef de maatregelen als “de zwaarste sancties in de geschiedenis” en “de grootste gecoördineerde economische isolatie in de wereldgeschiedenis”.
- President Donald Trump noemde het op sociale media “ECONOMIC D-DAY” en dreigde met “enorme economische gevolgen” voor elk land dat Iran een “reddingslijn” biedt.
- Zes maanden van Amerikaanse bombardementen en een zeeblokkade hebben geen Amerikaanse overwinning opgeleverd.
Achtergrond: van bombardementen naar economische druk
Na zes maanden van Amerikaanse bombardementen en een zeeblokkade zonder beslissend resultaat, kiest Washington nu voor een andere aanpak: Iran economisch dwingen tot capitulatie. Volgens Sachs en Fares is deze nieuwe strategie illegaal, wreed en gedoemd te mislukken — om meerdere redenen.
Reden 1: Sancties werpen geen regeringen omver
De historische feiten spreken duidelijke taal, aldus de auteurs. Economische sancties brengen regeringen die vastbesloten zijn te overleven niet ten val. Sancties kunnen bevolkingen verarmen, veiligheidsdiensten die smokkel controleren versterken, en het doelwit een nationalistisch verzamelpunt bieden rond Amerikaanse vijandigheid. Maar regeringen omverwerpen doen ze niet.
Reden 2: De rekenkunde van de wereldoliemarkt
Bessent wil de Iraanse olie-export uit een wereldmarkt verwijderen die al een vijfde van zijn aanbod heeft verloren. De auteurs wijzen op de basisrekenkunde van de wereldoliemarkt als een fundamentele reden waarom dit plan zal mislukken: de economische schade van zulke verstoring treft de hele wereld, niet alleen Iran.
Reden 3: Grote mogendheden weigeren mee te werken
De weigering van zowel Pakistan als China om de sancties na te leven ondergraaft direct de kern van de Amerikaanse strategie. Zonder brede internationale naleving kan van “de grootste gecoördineerde economische isolatie in de wereldgeschiedenis” geen sprake zijn. Trumps dreigement met “enorme economische gevolgen” voor landen die Iran steunen, heeft deze landen vooralsnog niet van standpunt doen veranderen.
Veelgestelde vragen
Wat is Operation Economic Outcast?
Operation Economic Outcast is de naam van het Amerikaanse sanctiepakket dat Treasury Secretary Scott Bessent op 24 augustus 2026 aankondigde. Het is bedoeld om Iran volledig economisch te isoleren en wordt door de Amerikaanse regering omschreven als “de zwaarste sancties in de geschiedenis”.
Waarom zeggen Sachs en Fares dat de sancties zullen mislukken?
Volgens Sachs en Fares mislukken de sancties om drie hoofdredenen: de historische track record van sancties toont aan dat ze geen vastberaden regeringen omverwerpen; de oliemarkt kan het verlies van Iraanse export niet opvangen; en grote landen zoals China en Pakistan weigeren de sancties al na te leven.
Welke landen weigeren de sancties tegen Iran na te leven?
China en Pakistan hebben beiden publiekelijk verklaard de nieuwe Amerikaanse sancties tegen Iran niet te zullen naleven en hun handel met Iran voort te zetten.
