Een schip dat gelinkt wordt aan de gesanctioneerde Iraanse oliemagnaat Mohammad Hossein Shamkhani ligt al sinds maart vastgeankerd in de Straat van Hormuz. Dat meldt maritiem monitoringsbedrijf TankerTrackers.com. Iraanse media berichtten eerder dat het vaartuig aan de grond was gelopen na het volgen van een door de VS aanbevolen route, maar volgens de trackersdienst klopt dat verhaal niet.
Het gaat om het schip de Arista, dat officieel geregistreerd staat onder de vlag van de Comoren, maar in werkelijkheid onderdeel zou zijn van een netwerk dat wordt beheerd door Shamkhani. Zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie hebben sancties opgelegd aan deze Iraanse zakenman, die ervan wordt beschuldigd een sleutelrol te spelen in zogenaamde ‘schaduwvloten’ die olie vervoeren voor zowel Iran als Rusland. Met deze activiteiten zouden miljarden dollars aan olie-inkomsten worden gegenereerd, waarmee internationale sancties worden omzeild.
Mohammad Hossein Shamkhani is de zoon van de onlangs overleden Ali Shamkhani, een invloedrijke politieke adviseur van de voormalige Iraanse Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei. Ali Shamkhani stond gedurende een decennium, tot 2023, aan het hoofd van de Opperste Nationale Veiligheidsraad van Iran. Daarmee was hij de op één na langst dienende veiligheidschef in de Iraanse geschiedenis na oud-president Hassan Rohani. Volgens berichten kwam Ali Shamkhani om het leven bij de eerste Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Teheran op 28 februari, die het begin markeerden van een gewapend conflict met Iran.
Uit een onderzoek van het in Sarajevo gevestigde Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), gepubliceerd in maart, bleek dat Mohammad Hossein Shamkhani en zijn broer via valse identiteiten en zogenaamde ‘gouden paspoorten’ uit Caribische landen een vastgoedportefeuille van circa 29 miljoen dollar hebben opgebouwd in Dubai.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën heeft het scheepvaartimperium van de familie Shamkhani op de sanctielijst geplaatst vanwege de vermeende betrokkenheid bij het omzeilen van internationale olie-embargo’s. De schaduwvloot zou cruciaal zijn voor het in stand houden van de inkomstenstromen van zowel Iran als Rusland, ondanks de westerse druk om die te stoppen.
De kwestie rondom het vastgelopen schip in de Straat van Hormuz werpt opnieuw een licht op de complexe en ondoorzichtige wereld van internationale oliesmokkel, waarbij gebruik wordt gemaakt van anonieme vlaggen, schijnconstructies en verborgen eigendomsstructuren om toezicht te ontwijken.
