Amina Abu al-Kas was ernstig ziek. Ze leed aan een agressieve necrotiserende infectie die zich had verspreid naar haar schedel. De artsen in Gaza gaven haar weinig hoop: de benodigde medicijnen en behandelingen waren er simpelweg niet beschikbaar. Toch leefde ze op toen ze hoorde dat de medische autoriteiten in Gaza haar hadden goedgekeurd voor behandeling in het buitenland.
Haar zoon Saber vertelde aan de BBC hoe zijn moeder reageerde op het nieuws. ‘Het bracht haar weer tot leven. Ze wist dat er in Gaza geen behandeling voor haar was, dus ze was blij en opgewonden,’ zei hij. Maar die hoop werd al snel overschaduwd door een pijnlijke realiteit: wachten. De familie moest wachten op veiligheidsgoedkeuring én op een land dat bereid was haar op te nemen. Twee voorwaarden die allebei vervuld moesten zijn voordat ze de grens mocht oversteken.
Ondertussen waren de pijnen ondraaglijk. Amina kon dag noch nacht slapen en schreeuwde het uit van de pijn. Pijnstillers mochten niet meer worden gebruikt omdat ze maagzweren en ontstekingen hadden veroorzaakt. De familie bleef hopen op een telefoontje met goed nieuws.
Dat telefoontje kwam nooit op tijd. Amina overleed op 29 mei. Twee weken later belde het ziekenhuis alsnog: haar papieren waren in orde. Het was te laat.
Amina is geen uitzondering. Volgens het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zijn sinds het begin van het door de VS bemiddelde staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, dat vorig jaar oktober inging, al zeker driehonderd Palestijnen overleden terwijl ze wachtten op medische evacuatie. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die helpt bij het regelen van patiëntenoverdrachten via de door Israël gecontroleerde grensovergangen, maakt gebruik van dezelfde cijfers.
Daarnaast wachten naar schatting vijftienduizend mensen nog steeds op toestemming om Gaza te verlaten voor medische behandeling. Sommigen wachten al maanden, anderen zelfs langer. De vertragingen worden veroorzaakt door een combinatie van trage veiligheidsprocedures, beperkte capaciteit aan de grensovergangen en de moeizame zoektocht naar landen die patiënten willen ontvangen.
De situatie werpt een schrijnend licht op de medische crisis in Gaza, waar ziekenhuizen zwaar beschadigd zijn en de beschikbaarheid van medicijnen en specialistische zorg dramatisch is afgenomen door het conflict. Voor veel ernstig zieke patiënten is evacuatie naar het buitenland de enige kans op overleven, maar het bureaucratische en politieke proces dat daarvoor nodig is, kost kostbare tijd.
Voor Saber blijft de pijn van het gemiste telefoontje onverdraaglijk. Zijn moeder stierf in de wetenschap dat hulp misschien onderweg was. Die hulp kwam te laat.
