Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft de regering-Trump toestemming gegeven om te beginnen met de massale uitzetting van migranten die al jarenlang legaal in de Verenigde Staten verblijven. Met een meerderheid van zes tegen drie stemmen, verdeeld langs ideologische lijnen, oordeelde het conservatieve deel van het hof dat de president vrijwel onbeperkte bevoegdheid heeft om het zogeheten Tijdelijk Beschermde Status-programma, bekend als TPS, te beëindigen.
Het TPS-programma werd in 1990 door het Congres in het leven geroepen om gescreende migranten legaal te laten wonen en werken in de VS, wanneer terugkeer naar hun thuisland onveilig is door natuurrampen, gewapende conflicten of andere uitzonderlijke omstandigheden. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid bepaalt welke landen in aanmerking komen voor deze bescherming.
Alle voorgaande presidenten, zowel Republikeinen als Democraten, hebben het programma gesteund. Trump vormt daarop een uitzondering: hij wil de tijdelijke beschermde status van honderdduizenden migranten intrekken. Het Hooggerechtshof heeft hem daarvoor nu de juridische ruimte gegeven.
In zijn uitspraak stelde rechter Samuel Alito namens de meerderheid dat de president op grond van de TPS-wetgeving het recht heeft het programma te beëindigen, zonder dat rechters daar iets tegen kunnen doen. Rechterlijke toetsing is volgens het hof in dit geval niet mogelijk.
Meer dan tien landen hebben momenteel een TPS-aanwijzing. In deze rechtszaak stonden twee landen centraal: Haïti, met ongeveer 330.000 legaal verblijvende ontheemden in de VS, en Syrië, met circa 3.800 personen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken raadt Amerikanen met klem af naar beide landen te reizen, vanwege gevaren als criminaliteit, terrorisme, ontvoering, onrust en gebrekkige gezondheidszorg.
Door de uitspraak kan Trump de beschermde status van Haïtianen en Syriërs intrekken zonder dat een rechter daar nog iets aan kan veranderen. Migranten uit deze landen die nu nog legaal in de VS verblijven, dreigen hun verblijfsstatus te verliezen. Dat betekent dat zij hun baan kwijtraken en het land uitgezet kunnen worden, vaak terwijl hun in Amerika geboren kinderen achterblijven.
De Trump-regering had al geprobeerd de TPS-status in te trekken voor dertien van de zeventien landen die deze bescherming hadden bij het begin van Trumps tweede ambtstermijn. De vier landen die vooralsnog hun TPS-status behouden, zijn El Salvador, Libanon, Soedan en Oekraïne. Wanneer hun aanwijzingen dit najaar verlopen en verlengd moeten worden, is de kans groot dat ook zij hun bescherming verliezen.
