Een wet uit 2015 die parlementaire goedkeuring vereist voor elk nucleair akkoord met Iran staat opnieuw in de schijnwerpers, nadat de Amerikaanse president Donald Trump deze week een memorandum van overeenstemming (MoU) aankondigde om een einde te maken aan de oorlog tussen de VS, Israël en Iran.
Wetgevers en pro-Israël-groepen roepen Trump op om het document ter beoordeling voor te leggen aan het Congres. Ze verwijzen daarbij naar de Iran Nuclear Agreement Review Act (INARA), een wet die in 2015 werd aangenomen. Die wet bepaalt dat elk akkoord met Iran aan het Congres moet worden voorgelegd voor review en een stemming.
De wet werd destijds ingevoerd tijdens de onderhandelingen van oud-president Barack Obama over het nucleaire akkoord met Iran, het zogenoemde JCPOA. Dat akkoord, waarbij Iran zijn nucleaire programma beperkte en internationale inspecties toestond in ruil voor het opheffen van sancties, werd later door Trump zelf in 2018 verlaten.
Senator Lindsey Graham, een bekende Iran-hardliner, was een van de eersten die de wet aanhaalde na de aankondiging van het memorandum. Op sociale media schreef hij dat elk nucleair akkoord met Iran wettelijk gezien naar het Congres moet worden gestuurd voor beoordeling en stemming, en dat hij uitkijkt naar het bestuderen van het eindresultaat.
Niet iedereen is echter blij met deze plotselinge interesse van het Congres in zijn eigen bevoegdheden. Critici, waaronder Democraten en vredesorganisaties, wijzen erop dat Republikeinen tijdens de oorlog zelf herhaaldelijk de rol van het parlement hebben genegeerd. Ze vinden het opmerkelijk dat dezelfde partij nu ineens de wetgevende macht wil inzetten.
Sommige analisten zien de oproep om het memorandum aan het Congres voor te leggen als een poging om het akkoord meer legitimiteit te geven, nu Trump onder vuur ligt vanwege de inhoud ervan. Anderen vermoeden dat Iran-haviken de wet gebruiken als instrument om druk uit te oefenen en mogelijk een terugkeer naar militair conflict te bewerkstelligen.
De INARA werd in 2015 met brede steun aangenomen door tegenstanders van het JCPOA, zowel vanuit de Democratische als de Republikeinse partij. De wet verplicht de president om de volledige tekst van elk akkoord met Iran aan het Congres te overhandigen, waarna een beoordelingsperiode volgt.
Of het huidige memorandum daadwerkelijk onder de reikwijdte van de INARA valt, is nog onderwerp van debat. Juridische experts en politici zijn verdeeld over de vraag of het document voldoende kenmerken heeft van een formeel nucleair akkoord om de wet van toepassing te laten zijn. De komende weken zal duidelijk worden hoe de Trumpadministratie hiermee omgaat en of het Congres daadwerkelijk een rol krijgt in de beoordeling van het akkoord.
