De Pakistaanse overheid heeft besloten de omzetbelasting op menstruatieproducten en anticonceptiemiddelen volledig af te schaffen. In het nieuwe budget voor het komende fiscale jaar, dat op 1 juli ingaat, wordt het belastingtarief op deze producten verlaagd van 18 procent naar nul.
Jarenlang werden maandverband en andere menstruatieproducten in Pakistan beschouwd als luxegoederen en dienovereenkomstig belast. Die hoge belasting maakte de producten voor veel vrouwen en meisjes onbetaalbaar. Uit een rapport van UNICEF uit 2025 blijkt dat slechts ongeveer één op de tien vrouwen en meisjes in Pakistan gebruikmaakt van commercieel geproduceerde menstruatieproducten.
De belastingafschaffing is het resultaat van een langdurige campagne door activisten, die zowel via lobbyen als via de rechtbank druk uitoefenden op de overheid. Mensenrechtenadvocate Mahnoor Omer uit Islamabad, die in september 2025 een rechtszaak aanspande om de belasting te laten schrappen, reageert verheugd op het nieuws. Volgens haar is het opmerkelijk hoe snel de overheid heeft gehandeld. Normaal gesproken duren juridische procedures en wetswijzigingen jaren, maar nu is er binnen minder dan een jaar resultaat geboekt.
Pakistan volgt met deze stap het voorbeeld van landen als India, Nepal en Malawi, die de afgelopen jaren eveneens de belasting op menstruatieproducten hebben verlaagd of volledig hebben afgeschaft.
Toch waarschuwen sommige deskundigen op het gebied van reproductieve gezondheid dat het afschaffen van belastingen niet automatisch leidt tot lagere prijzen voor consumenten. Emily Cruz, werkzaam bij de non-profitorganisatie Splash en gespecialiseerd in menstruele gezondheid, wijst op de ervaringen in Malawi. Daar werden alle belastingen op menstruatieproducten geschrapt, maar bleven de prijzen in de winkels vrijwel gelijk. Waarom de prijsdaling uitbleef, is nog altijd onduidelijk.
Volgens Cruz is het mogelijk dat activisten na het afschaffen van de belasting een volgende stap moeten zetten, bijvoorbeeld door te pleiten voor aanvullend beleid dat fabrikanten en retailers verplicht de belastingverlaging ook daadwerkelijk door te berekenen aan de consument.
De vraag is dus of Pakistaanse vrouwen en meisjes in de praktijk ook echt minder gaan betalen voor menstruatieproducten, of dat de winst vooralsnog bij de producenten en verkopers terechtkomt. Activisten en gezondheidsorganisaties zullen de marktontwikkelingen nauwlettend in de gaten houden om te beoordelen of verdere actie nodig is.
