Over rituelen, tradities en het grote geld
Mag je een oude geneeswijze claimen als handige merknaam? Miljardenbedrijf Rituals botst met ayurveda-therapeuten. De recente claim van Rituals dat de twee ondernemers de eeuwenoude traditie van ayurveda niet mochten gebruiken in hun bedrijfsnaam, raakt aan meer dan een juridisch punt. Het raakt aan de vraag hoe we als samenleving omgaan met tradities die generaties lang zijn doorgegeven en die nooit het eigendom van één partij kunnen zijn.
Als bestuurder heb ik geleerd boven de partijen te staan, maar nooit boven de rechtvaardigheid. In Amsterdam Zuidoost vieren én beschermen we culturele rijkdom. Dat doen we niet in woorden, maar in daden.
Bij veel bijeenkomsten beginnen we met een dankzegging aan onze voorouders — een moment van waardigheid, van erkenning van de mensen die ons hebben gemaakt tot wie we zijn en een ankerpunt is in het dagelijks leven van velen.
De vrouwen achter House of Ayurveda delen hun erfgoed vanuit liefde, integriteit en vakmanschap. Dat verdient ruimte, geen juridische druk.
Onlangs zaten we nog in een uitverkochte zaal in het Bijlmer Parktheater met HERstories, een ode aan de voormoeders die vanuit India hun wijsheid, kracht en tradities meebrachten. We brengen deze verhalen niet om terug te kijken, maar om vooruit te komen. Omdat we weten dat een samenleving groeit wanneer zij haar wortels kent. Omdat kinderen hun eigenwaarde versterken wanneer zij hun geschiedenis kennen.
En kinderen met eigenwaarde hoeven niets te bewijzen. Zij mogen zijn. Zij ontwikkelen zich. Zij bouwen. Zij dragen bij. Daar profiteert de hele samenleving van.
Precies daarom raakt deze kwestie mij. Het handelen van Rituals is niet in lijn met de waarden die zij zelf uitdragen. Een organisatie die zegt geïnspireerd te zijn door eeuwenoude rituelen, draagt ook verantwoordelijkheid naar de gemeenschappen die deze rituelen hebben voortgebracht. Dat vraagt om luisteren. Om empathie. Om de bereidheid om te erkennen wanneer iets niet klopt.
De vrouwen achter House of Ayurveda delen hun erfgoed vanuit liefde, integriteit en vakmanschap. Dat verdient ruimte, geen juridische druk. Juist voor een wereldmerk als Rituals had dit een kans kunnen zijn: niet om culturele wortels af te bakenen, maar om zich erdoor te laten verrijken. Een kans om te luisteren, samen te werken en zichtbaar te maken dat groot ondernemerschap niet ligt in het monopoliseren van traditie, maar in het vermogen anderen mee omhoog te tillen. Dáár ontstaat echte betekenisvolle groei, niet alleen economisch, maar ook cultureel en menselijk.
Mijn oproep aan Rituals is daarom helder: leef de waarden uit die jullie zelf uitdragen. Wie spreekt over oprechte zorg voor mens en klant, kan nu laten zien dat welzijn meer is dan een marketingbelofte; dat het ook zichtbaar wordt in hoe je omgaat met de gemeenschappen, tradities en mensen waarop je succes mede is gebouwd. Juist een bedrijf met jullie bereik heeft de mogelijkheid en daarmee ook de verantwoordelijkheid om niet alleen producten te verkopen, maar standaarden te zetten voor hoe commercie en cultureel respect hand in hand kunnen gaan.
Want uiteindelijk worden wij als samenleving alleen maar beter wanneer we de waarden en wijsheid die we meedragen van elkaar kennen en herkennen; en dat we doorvoelen dat toe-eigening niet de juiste manier is.
Maar wanneer we elkaar wél zien, wél erkennen, wél ruimte geven, ontstaat er iets dat groter is dan onszelf: een samenleving die groeit in waardigheid.
Ik geloof dat we beter kunnen. Samen.
