Het vijfde seizoen van de Apple TV+-serie ‘For All Mankind’ bouwde het hele seizoen lang toe naar een onvermijdelijk gewelddadig conflict op Mars. De inzet leek glashelder: een groep arbeiders en kolonisten op de Rode Planeet vecht voor hun bestaan tegen een rijke ondernemer die liever machines inzet dan mensen, terwijl een coalitie van aardse grootmachten er financieel belang bij heeft dat de productie op Mars ongestoord doorgaat. Daar bovenop dreigt een goed getrainde militaire macht om de orde te herstellen, koste wat het kost.
De seizoensfinale, getiteld ‘This Land is Our Land’, begint veelbelovend en behandelt dit conflict aanvankelijk met de ernst die het verdient. De rebellen onder leiding van Miles Dale, gespeeld door Toby Kebbell, zijn bereid alles op te offeren voor hun planeet en hun manier van leven. Toch kiest de aflevering er op een gegeven moment voor om hun methoden ter discussie te stellen, voornamelijk via het personage Aleida Rosales van actrice Coral Peña, die een politiek neutrale positie inneemt. Opvallend genoeg wordt diezelfde kritische blik nergens gericht op de militaire troepen die de Happy Valley-basis bezetten en gewone burgers neerschieten.
Dit is precies waar de finale de mist ingaat. Door krampachtig vast te houden aan een ‘beide kanten hebben het fout’ boodschap, doet de serie zijn eigen verhaal en personages tekort. De schrijvers lijken de rode draad van het seizoen te zijn kwijtgeraakt op het moment dat het er het meest toe doet.
Het meest misplaatste moment in de finale is een scène tussen de jonge ‘Marsie’ Alex, gespeeld door Sean Kaufman, en militair A.J. Jarrett, vertolkt door Ines Asserson. Na het per ongeluk neerschieten van zijn beste vriend Marcus gaat Alex samen met de soldaat zitten om te reflecteren op hoe het zover heeft kunnen komen. In plaats van de verantwoordelijkheid te leggen waar die thuishoort, namelijk bij een invasiemacht die ongewapende burgers neerschiet zonder enige aarzeling, suggereert de aflevering dat beide partijen even schuldig zijn.
Dat is een moeilijk te verdedigen keuze. Een ooggetuige van militair geweld en onderdrukking die vervolgens een band smeedt met een vertegenwoordiger van diezelfde onderdrukkende macht, zonder dat dit kritisch wordt belicht, voelt geforceerd en ongeloofwaardig aan. Het ondermijnt de opgebouwde spanning en de morele duidelijkheid die het seizoen juist zo sterk maakte.
‘For All Mankind’ had met dit verhaal iets bijzonders in handen: een sciencefictionreeks die actuele thema’s als klassenstrijd, kolonialisme en arbeidersrechten op een toegankelijke manier verbeeldde. Door in de finale te kiezen voor een halfslachtige, beide-kanten-zijn-fout conclusie, laat de serie een zeldzame kans liggen om echt iets te zeggen. Het resultaat is een finale die teleurstelt, juist omdat het potentieel er altijd al was.
