Voor het eerst in de geschiedenis van Israël mogen orthodoxe Joodse vrouwen deelnemen aan de officiële rabbinale examens. Dit is het resultaat van een jarenlange juridische strijd en wordt door velen gezien als een historische doorbraak binnen het orthodoxe jodendom.
Tot voor kort was het afleggen van deze zwaarwegende examens uitsluitend voorbehouden aan mannen. De examens, die worden afgenomen door het Opperrabbinaat van Israël, toetsen diepgaande kennis van de joodse religieuze wetgeving. In april namen drie orthodoxe vrouwen als pioniers deel aan het eerste deel van de examenreeks, een toets van bijna zes uur over de joodse rouwwetten, afgenomen bij het Israëlische ministerie van Religieuze Zaken in Jeruzalem.
Een van die drie vrouwen is Ruth Agiv, een 44-jarige tandarts. Zij benadrukt het belang van deze stap: vrouwen horen deel uit te maken van de wereld van de Thora, niet aan de zijlijn te staan. Volgens haar is deze kennis net zo goed van hen als van mannen.
Na afloop van het examen werden de drie vrouwen buiten opgewacht door hun docenten, eveneens vrouwen, die hen ontvingen met zang en bloemen. Rabbanit Batya Krauss, een van hun leraren en verbonden aan Matan, een instituut voor religieuze studie voor orthodoxe vrouwen in Israël, sprak van het doorbreken van een glazen plafond op het gebied van leren.
Krauss gebruikt bewust de vrouwelijke variant van het woord rabbi. Ze herinnert eraan dat vrouwen die vroeger diepgaande religieuze kennis wilden opdoen, dit verborgen moesten houden, een situatie die doet denken aan de film Yentl uit 1983, waarin een vrouw zich als man verkleedt om de Talmoed te mogen bestuderen.
Toch blijft de weg naar volledige gelijkheid lang. Het Israëlische Opperrabbinaat weigert vrouwen officieel te wijden als rabbijn, en ook binnen de meeste orthodoxe gemeenschappen bestaat weerstand tegen vrouwen die die formele titel dragen. Het afleggen van de examens opent echter wel deuren naar andere leiderschapsposities, zoals functies bij door de staat gefinancierde religieuze diensten.
Voorstanders beschouwen deze ontwikkeling als een belangrijke mijlpaal in een bredere beweging die de rol van vrouwen als religieuze geleerden en experts in de joodse wet vergroot. Geavanceerde religieuze studie was generaties lang het exclusieve domein van mannen. Instituten zoals Matan werken er al jaren aan om vrouwen toegang te geven tot hetzelfde niveau van religieuze kennis.
De drie vrouwen die het examen aflegden, zijn daarmee symbool geworden voor een langzame maar betekenisvolle verschuiving binnen het orthodoxe jodendom in Israël, een traditie die diep geworteld is, maar onder druk van de tijd en maatschappelijke veranderingen voorzichtig in beweging komt.
