Na bijna drie maanden vrijwel volledig afgesneden te zijn van het wereldwijde internet, is de internettoegang in Iran dinsdag gedeeltelijk hersteld. Toch is de vreugde van veel Iraniërs van korte duur: de verbinding is traag en talloze websites en apps blijven onbereikbaar.
Toen het moment van herstel naderde, zat de Teheraarse freelance grafisch ontwerper Mina urenlang gespannen voor haar scherm te wachten. Voor haar is een werkende internetverbinding geen luxe, maar een noodzaak. Ze gebruikt dagelijks kunstmatige intelligentie, volgt YouTube-tutorials en moet op de hoogte blijven van de nieuwste digitale ontwikkelingen voor haar werk in reclame en sociale media.
De internetblokkade begon op 28 februari, nadat de Verenigde Staten aanvallen uitvoerden op Iran. Sindsdien hadden Iraniërs alleen toegang tot het nationale intranet: een afgesloten netwerk met uitsluitend Iraanse websites, bankdiensten en door de staat goedgekeurde apps. De digitale waakhond NetBlocks bevestigde dinsdag dat de toegang tot het wereldwijde internet voor ongeveer zestig procent was hersteld.
De organisatie meldde ook dat WhatsApp nog steeds geblokkeerd is en dat een deel van de gebruikers nog altijd geen verbinding heeft. Hoewel een zogenaamd ‘filternet’ actief blijft, is dit met de juiste hulpmiddelen te omzeilen.
De aanvankelijke opluchting maakte al snel plaats voor teleurstelling. Mina klaagt dat veel websites nog steeds niet bereikbaar zijn en dat apps nauwelijks laden. Ze geeft naar eigen zeggen bijna tweehonderd miljoen rial per maand uit aan databundels en betrouwbare VPN-diensten, omgerekend zo’n 130 euro. Dat is een fors bedrag in een land waar het gemiddelde maandloon rond de 170 euro ligt en het minimumloon zelfs maar ongeveer 85 euro bedraagt. En zelfs met die uitgaven is de verbinding nog steeds frustrerend traag.
Ondanks de beperkingen heeft het gedeeltelijke herstel voor emotionele weerziens gezorgd. Een Frans-Iraanse vrouw in Parijs kon voor het eerst sinds februari weer contact maken met haar meer dan tachtigjarige zus in Iran. Ze spraken lang met elkaar, en hoewel het gesprek zwaar op het gemoed sloeg, beschreef ze het ook als hartverwarmend.
Veel Iraniërs zijn blij dat ze weer contact kunnen hebben met familie en vrienden, maar de hoop op een volledig en vrij internet lijkt voorlopig niet realistisch. Zolang de overheid beperkingen handhaaft en de verbindingssnelheid laag blijft, is de terugkeer online voor velen slechts gedeeltelijk.
