De Verenigde Staten hebben vrijdag militaire aanvallen uitgevoerd op Iran, nadat Washington Teheran ervan beschuldigde een koopvaardijschip te hebben aangevallen in de Straat van Hormuz. Volgens president Donald Trump vormde deze aanval een directe schending van het lopende staakt-het-vuren tussen beide landen.
Het Amerikaanse Centraal Commando bevestigde dat Amerikaanse strijdkrachten Iraanse opslag- en lanceerlocaties voor raketten en drones hebben aangevallen, evenals kustwacht-radarinstallaties. De militaire operatie werd omschreven als een reactie op wat het commando noemde ‘ongerechtvaardigde agressie tegen commerciële scheepvaart door Iraanse strijdkrachten’, die volgens Washington duidelijk in strijd was met het bestaande staakt-het-vuren.
De aanleiding voor de Amerikaanse vergeldingsactie was een incident waarbij een vrachtschip donderdag werd getroffen door een projectiel voor de kust van Oman. De Britse marine bevestigde dit incident eerder. Het schip voer door de strategisch belangrijke Straat van Hormuz, een van de drukste scheepvaartroutes ter wereld.
Iraaks staatsmedia meldden dat er vrijdagavond laat een explosie werd gehoord bij de Taherouyeh-pier in de zuidelijke havenstad Sirik. Een anonieme militaire bron citeerde door de staatstelevisie stelde dat de explosie werd veroorzaakt door een inslag van een projectiel in het gebied.
De aanvallen komen op een bijzonder gevoelig moment. De VS en Iran waren verwikkeld in diplomatieke onderhandelingen over een tijdelijk vredesakkoord, en de escalatie brengt die gesprekken ernstig in gevaar. Diplomaten probeerden de situatie te de-escaleren terwijl het geweld in het bredere Midden-Oosten conflict voortduurde.
De Straat van Hormuz is van groot strategisch en economisch belang, omdat een aanzienlijk deel van de wereldwijde oliehandel via deze zeestraat verloopt. Aanvallen op schepen in dit gebied hebben dan ook directe gevolgen voor de internationale energiemarkt en de mondiale scheepvaart.
De jongste ontwikkelingen volgen op een reeks eerdere spanningen in de regio. Eerder werd er ook een raamwerkakkoord ondertekend tussen Libanon, Israël en de VS in Washington, en kwamen Israël en Hezbollah een staakt-het-vuren overeen in Libanon. De nieuwe escalatie tussen de VS en Iran dreigt echter de fragiele stabiliteit in het gehele Midden-Oosten opnieuw te ondermijnen.
