De Amerikaanse regering onder president Donald Trump heeft buitenlanders de toegang ontzegd tot de meest geavanceerde kunstmatige intelligentie-modellen van het bedrijf Anthropic. Als reden wordt nationale veiligheid opgegeven. De maatregel past in het bredere Amerikaanse beleid van exportcontroles op geavanceerde technologie.
De beslissing valt minder dan een week nadat Anthropic, het bedrijf achter de bekende Claude-chatbot, twee nieuwe AI-modellen lanceerde: Claude Fable 5 en Mythos 5. Anthropic maakte de overheidsmaatregel zelf bekend via een officiële blogpost. Daarin staat dat de Amerikaanse overheid, met een beroep op nationale veiligheidswetgeving, een exportcontroledirectief heeft uitgevaardigd. Dit directief schort de toegang tot beide nieuwe modellen op voor alle buitenlandse personen, zowel binnen als buiten de Verenigde Staten. Opvallend is dat ook buitenlandse medewerkers van Anthropic zelf onder dit verbod vallen.
Volgens het Amerikaanse nieuwsmedium Semafor zou de maatregel mede zijn ingegeven door vermoedens dat een aan China gelinkte groep toegang had gekregen tot de nieuwe AI-modellen van Anthropic. China heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet op het gebied van kunstmatige intelligentie. Zo bracht het Chinese AI-bedrijf DeepSeek onlangs krachtige generatieve modellen op de markt tegen een fractie van de kosten die Amerikaanse bedrijven daarvoor maken. Daarnaast heeft China een dominante positie in de toeleveringsketen van zeldzame aardmetalen, grondstoffen die onmisbaar zijn voor de AI-industrie.
De nieuwe overheidsmaatregel gooit ook olie op het vuur in de al gespannen relatie tussen Anthropic en de Trump-regering. Het in San Francisco gevestigde bedrijf heeft namelijk een rechtszaak aangespannen tegen de Amerikaanse overheid, nadat het op een zwarte lijst voor toeleveringsketens werd geplaatst. Die plaatsing volgde op de weigering van Anthropic om het Amerikaanse leger toe te staan zijn AI-modellen in te zetten voor binnenlandse surveillance en volledig autonome wapensystemen.
Hoewel de Amerikaanse overheid nationale veiligheid als motivatie aanvoert, heeft Anthropic geen verdere details ontvangen over de precieze gronden van het directief. Het is onduidelijk hoe lang het verbod van kracht blijft en of er uitzonderingen mogelijk zijn.
De kwestie benadrukt de toenemende geopolitieke spanningen rondom geavanceerde AI-technologie. Overheden wereldwijd worstelen met de vraag hoe zij de verspreiding van krachtige AI-systemen kunnen reguleren zonder innovatie te belemmeren. Voor Anthropic betekent de maatregel een aanzienlijke beperking van zijn internationale bereik, juist op het moment dat het bedrijf zijn nieuwste en meest geavanceerde modellen introduceert.
