Terwijl Europa opnieuw gebukt gaat onder extreme hitte, heeft VN-secretaris-generaal António Guterres opgeroepen tot snellere maatregelen tegen klimaatverandering. Hij richtte zich daarbij specifiek tot technologiebedrijven die actief zijn in de kunstmatige intelligentie-sector, met de oproep eerlijk te zijn over de schade die hun activiteiten toebrengen aan het milieu.
Guterres deed zijn uitspraken op 23 juni en benadrukte dat het voortdurende gebruik van fossiele brandstoffen een dubbele crisis veroorzaakt: zowel op klimaatgebied als op het vlak van energievoorziening. Volgens de VN-chef is er dringend meer openheid nodig vanuit de tech-industrie over hoeveel energie datacenters en AI-systemen daadwerkelijk verbruiken.
Die zorgen zijn niet ongegrond. Uit een onderzoek dat de Verenigde Naties eerder in juni publiceerden, blijkt dat de datacenters die AI-toepassingen ondersteunen in 2025 meer elektriciteit verbruiken dan vrijwel alle landen ter wereld, op slechts tien na. Dat plaatst de sector in een opvallend negatief daglicht, juist op het moment dat wereldwijd de druk toeneemt om de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen.
De timing van de oproep is veelzeggend. Europa beleeft momenteel zijn tweede hittegolf in twee maanden tijd, een patroon dat wetenschappers in verband brengen met de voortschrijdende klimaatverandering. De extreme temperaturen leggen niet alleen druk op de volksgezondheid, maar ook op energienetwerken die moeite hebben om aan de stijgende vraag naar koeling te voldoen.
De combinatie van een groeiende AI-industrie met een enorme energiehonger en een klimaat dat steeds extremer wordt, maakt de kwestie urgent. Critici wijzen erop dat grote technologiebedrijven weliswaar duurzaamheidsdoelen formuleren, maar zelden concrete en verifieerbare cijfers publiceren over hun werkelijke ecologische voetafdruk.
Guterres’ oproep sluit aan bij een bredere internationale discussie over de verantwoordelijkheid van de tech-sector in de strijd tegen klimaatverandering. Waar AI enerzijds kan bijdragen aan oplossingen, zoals efficiënter energiebeheer of klimaatmodellering, vormt de infrastructuur die nodig is om deze systemen te laten draaien zelf een groeiend probleem.
De VN dringen er dan ook op aan dat AI-bedrijven niet langer kunnen volstaan met vage beloften over groene energie of CO2-compensatie. In plaats daarvan moet er volledige transparantie komen over energieverbruik, watergebruik voor koeling en de totale uitstoot die gepaard gaat met het ontwikkelen en inzetten van AI-systemen.
Of de sector gehoor geeft aan deze oproep, valt nog te bezien. Maar met een VN-chef die het onderwerp publiekelijk op de agenda zet en wetenschappelijk onderzoek dat de omvang van het probleem aantoont, wordt de druk op technologiebedrijven om verantwoording af te leggen steeds groter.
