Voor een volk dat dagelijks wordt geconfronteerd met geweld, armoede en politieke chaos, betekent voetbal veel meer dan een sport. Voor Haïti is deelname aan het WK een symbool van nationale trots en hoop op een betere toekomst.
De band tussen Haïti en voetbal kent een bijzondere geschiedenis. Toen het toenmalige wereldkampioen Brazilië in 2004 afreisde naar de door conflicten verscheurde hoofdstad Port-au-Prince voor een vriendschappelijk duel, gebeurde er iets opmerkelijks: het geweld stopte. Twee dagen lang heerste er vrede op straat. Duizenden Haïtianen verwelkomden sterren als Ronaldo, Ronaldinho en Roberto Carlos. Gangleden leken bereid tijdelijk de wapens neer te leggen. Haïtaans journalist Pierre Richard Midy omschrijft de sfeer als uitzonderlijk vredig.
Haïti verloor die wedstrijd met 6-0, maar de uitslag deed er nauwelijks toe. Het ging om het moment zelf, om de hoop die het bracht.
Twintig jaar later is die hoop opnieuw aangewakkerd. Haïti heeft zich gekwalificeerd voor het WK en is ingedeeld in Groep C, samen met Brazilië, Schotland en Marokko. De straten worden schoongemaakt, nationale vlaggen wapperen trots en inwoners zoeken creatieve oplossingen om de wedstrijden te kunnen volgen, ondanks een chronisch tekort aan elektriciteit in het land.
De omstandigheden in Haïti zijn echter allesbehalve eenvoudig. Het land wordt grotendeels gecontroleerd door gewapende bendes en kampt met een diepe humanitaire crisis, mede veroorzaakt door natuurrampen zoals de verwoestende aardbeving van 2010 waarbij meer dan honderdduizend mensen om het leven kwamen. De nationale ploeg heeft al vijf jaar geen thuiswedstrijd meer gespeeld vanwege de gevaarlijke situatie.
De bondscoach heeft nog nooit voet op Haïtiaanse bodem gezet. De meeste spelers zijn in het buitenland geboren en getogen. Bovendien maken Amerikaanse reisbeperkingen, ingesteld door de regering-Trump, het voor veel Haïtiaanse fans vrijwel onmogelijk om het WK fysiek bij te wonen.
Toch draagt de ploeg een enorme last met trots. Topscorer aller tijden Duckens Nazon verwoordt het kernachtig: wanneer hij het shirt aantrekt, gaat het om veel meer dan een wedstrijd. Haïti was de eerste onafhankelijke zwarte natie ter wereld, en dat historisch bewustzijn weegt zwaar. Nazon vertelt dat hij zijn medespelers regelmatig inwijdt in de realiteit van het land, zodat zij begrijpen welke verantwoordelijkheid zij dragen.
Een speler die die realiteit van dichtbij kent, is Woodensky Pierre. Hij groeide op in de beruchte sloppenwijken van Cité Soleil en is de enige speler in de selectie die nog actief is in de Haïtiaanse competitie. Hij speelt voor Violette AC en vertegenwoordigt daarmee een wereld die de meeste van zijn ploeggenoten alleen van horen zeggen kennen.
Voor Haïti is dit WK geen kwestie van titels of statistieken. Het is een zeldzame kans om aan de wereld te laten zien dat er achter alle ellende ook veerkracht, passie en trots schuilt.
