Honderden aanhangers van de zogenoemde Kakkerlakken Janta Partij (KJP) zijn zaterdag bijeengekomen in de Indiase hoofdstad New Delhi. De satirische beweging, die zijn oorsprong vindt op sociale media, heeft inmiddels miljoenen volgers verzameld en geniet brede steun onder Indiase jongeren.
De partij is een parodie op de regerende Bharatiya Janata Party (BJP) van premier Narendra Modi. De aanleiding voor de oprichting was een uitspraak van opperrechter Surya Kant, die vorige maand jongeren die kritiek uitten op de regering vergeleek met ‘kakkerlakken’ en ‘parasieten’ tijdens een rechtszitting. Kant verklaarde later dat zijn woorden uit hun verband waren gerukt, maar de schade was al aangericht.
Abhijeet Dipke, een student aan de Boston University en politiek communicatiestrateg, greep het scheldwoord aan als inspiratie voor een satirische politieke partij. Binnen een week na de lancering van een website en sociale media-accounts groeide de Instagram-pagina van de KJP explosief. Tegen zaterdag had de pagina ruim 22,2 miljoen volgers verzameld, onder het motto: ‘Een politiek front voor de jeugd, door de jeugd, voor de jeugd.’
Tijdens de protestmars in New Delhi, gehouden nabij het parlement in de aangewezen demonstratiezone, droegen sommige deelnemers kakkerlakkmaskers. Demonstranten scandeerden leuzen als: ‘De kakkerlakken komen eraan, Dharmendra Pradhan gaat weg!’ De eis tot aftreden van onderwijsminister Pradhan vormt het concrete politieke doel van de mars. Die eis hangt samen met een examenschandaal dat in mei aan het licht kwam en al snel uitgroeide tot bredere maatschappelijke frustratie over het Indiase onderwijssysteem en de beperkte werkgelegenheid voor jongeren.
Organisatoren riepen deelnemers op om de nationale vlag en een boek mee te nemen als symbool voor het recht op onderwijs en gelijke kansen voor iedereen. Tevens werd nadrukkelijk opgeroepen tot vreedzaam protest en het vermijden van confrontaties met de politie.
De Indiase autoriteiten namen voorafgaand aan de demonstratie uitgebreide veiligheidsmaatregelen. Op de luchthaven en bij de protestlocatie Jantar Mantar werden stalen hekken geplaatst en de beveiliging werd aangescherpt.
De snelle opkomst van de KJP illustreert de groeiende politieke betrokkenheid van Indiase jongeren, die zich via humor en sociale media een stem proberen te verschaffen in een klimaat waarin directe kritiek op de regering steeds vaker op weerstand stuit.
