Saoedi-Arabië heeft zijn cruciale Oost-West oliepijpleiding gesloten na een droneaanval die vanuit Irak werd gelanceerd. De aanval, die afkomstig was uit de Iraakse provincie Maysan aan de grens met Iran, heeft geleid tot verwondingen en schade, zo meldde het Saoedische ministerie van Buitenlandse Zaken op vrijdag 12 september 2026.
Belangrijke feiten
- De Oost-West pijpleiding is 1.200 kilometer lang en loopt dwars door Saoedi-Arabië.
- De pijpleiding vervoert 4 tot 5 procent van de wereldwijde olievoorziening, aldus persbureau Reuters.
- De aanval werd gelanceerd vanuit de Iraakse provincie Maysan, die grenst aan Iran.
- Irak heeft de operationeel commandant van de provincie Maysan ontslagen en een onderzoek ingesteld.
- Saoedi-Arabië heeft vooralsnog afgezien van vergeldingsacties, na een telefoongesprek met de Iraakse premier.
- De Golf-Samenwerkingsraad (GCC) veroordeelde de aanval als een gevaarlijke escalatie.
- De aanval vindt plaats terwijl de Houthi-rebellen in Jemen een snelle opmars maken langs de kust van de Rode Zee.
Wat is de Oost-West pijpleiding?
De Oost-West pijpleiding stelt Saoedi-Arabië — ’s werelds grootste exporteur van ruwe olie — in staat om de Straat van Hormuz te omzeilen bij de export van olie. De pijpleiding is daarmee een strategisch alternatief voor scheepvaartroutes die kwetsbaar zijn voor conflicten in de regio. Satellietbeelden toonden aangebrande grond en rook nabij de getroffen locatie.
Reactie van Irak en de regio
Irak erkende dat de droneaanval was gelanceerd vanuit zijn grondgebied en kondigde een onderzoek aan. De Iraakse premier belde zijn Saoedische tegenhanger, waarna Riyad aangaf de inspanningen van de Iraakse regering te zullen steunen om aanvallen vanuit Irak op buurlanden te voorkomen.
Saoedi-Arabië stelde in een verklaring dat het zich het recht voorbehoudt alle nodige maatregelen te nemen om zijn soevereiniteit, veiligheid en installaties te beschermen. De secretaris-generaal van de GCC, Jasem Mohamed Albudaiwi, noemde de aanval een flagrante schending van het internationaal recht.
Saoedi-Arabië heeft eerder, samen met de Verenigde Staten, aanvallen uitgevoerd op door Iran gesteunde milities in Irak nadat die groepen drones hadden gelanceerd vanuit Iraaks grondgebied op Saoedische oliefaciliteiten.
Bredere context: Houthi-opmars in Jemen
De aanval op de pijpleiding valt samen met een snelle opmars van de door Iran gesteunde Houthi-rebellen in Jemen. De Houthi’s claimen de controle te hebben over de gehele kust van de Rode Zee, inclusief de strategische stad Mokha en de Straat van Bab al-Mandab. Dit vergroot de druk op wereldwijde scheepvaartroutes voor olie, terwijl de oorlog tussen de VS en Iran zijn zevende maand ingaat. Strijdkrachten van de door Saoedi-Arabië gesteunde Jemenitische regering zeiden op vrijdag Houthi-strijders bij Mokha te hebben aangevallen.
Veelgestelde vragen
Waarom is de sluiting van de Saoedische oliepijpleiding belangrijk voor de wereldmarkt?
De Oost-West pijpleiding vervoert volgens Reuters 4 tot 5 procent van de wereldwijde olievoorziening. Een langdurige sluiting kan de olieprijzen opdrijven en de mondiale energiemarkten verstoren.
Wie is verantwoordelijk voor de droneaanval op de Saoedische pijpleiding?
Irak erkende dat de aanval werd gelanceerd vanuit de provincie Maysan, die grenst aan Iran. Saoedi-Arabië heeft eerder door Iran gesteunde milities in Irak beschuldigd van soortgelijke aanvallen op zijn oliefaciliteiten.
Heeft Saoedi-Arabië gereageerd op de aanval?
Saoedi-Arabië heeft vooralsnog afgezien van militaire vergeldingsacties en zegt de Iraakse onderzoeksinspanningen te steunen, maar behoudt zich het recht voor om in de toekomst maatregelen te nemen ter bescherming van zijn soevereiniteit en installaties.
