Een Amerikaanse rechter heeft op vrijdag 28 augustus 2026 een verzoek om een tijdelijk bevel afgewezen dat de nieuwe executive order van president Donald Trump over geboortelandburgerschap moest blokkeren. De afwijzing is een tijdelijke tegenslag voor immigrantenrechtenorganisaties, die opdracht hebben gekregen hun aanklacht te herzien.
Belangrijke feiten
- Districtsrechter Deborah Boardman, aangesteld door voormalig president Joe Biden, weigerde de voorlopige injunctie te verlenen.
- Trump ondertekende de nieuwe executive order op 6 augustus 2026, nadat het Hooggerechtshof zijn eerste pogingen had geblokkeerd.
- Boardman noemde de order “ongekend” en gaf aan de zaak opnieuw te willen behandelen zodra een herziene aanklacht is ingediend.
- In 2025 keurde Boardman wél een voorlopige injunctie goed tegen Trumps eerste order over geboortelandburgerschap.
- Geboortelandburgerschap is verankerd in het Veertiende Amendement van de Amerikaanse grondwet, aangenomen in 1868.
Achtergrond van de rechtszaak
De uitspraak van vrijdag was een van de eerste juridische toetsen voor de nieuwe executive order. Een coalitie van immigrantengezinnen en belangenorganisaties diende het verzoek in als onderdeel van een lopende rechtszaak over geboortelandburgerschap. Rechter Boardman instrueerde de eisers om de meest recente executive order expliciet in hun aanklacht op te nemen. Zij gaf aan een hoorzitting te zullen plannen zodra de herziene aanklacht is ingediend, om het verzoek om een tijdelijk bevel opnieuw te overwegen.
Trumps beleid rond geboortelandburgerschap
Trump heeft herhaaldelijk geprobeerd te beperken wie bij geboorte op Amerikaanse bodem automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap verkrijgt. Dit maakt deel uit van een bredere aanpak van immigratie. Trump en zijn medestanders betogen dat geboortelandburgerschap zogenaamd “geboortetoerisme” aanmoedigt, waarbij ouders naar de Verenigde Staten zouden reizen om hun kind daar te laten geboren worden en zo het staatsburgerschap te verkrijgen.
Het Veertiende Amendement
Geboortelandburgerschap is een grondwettelijk recht, vastgelegd in het Veertiende Amendement van de Amerikaanse grondwet. Dit amendement garandeert dat vrijwel alle kinderen die op Amerikaanse bodem worden geboren het staatsburgerschap ontvangen, ongeacht de nationaliteit of verblijfsstatus van hun ouders. Het amendement werd in 1868 aangenomen na de Amerikaanse Burgeroorlog, met als doel te waarborgen dat voormalig tot slaaf gemaakten niet van hun rechten als Amerikaans staatsburger werden beroofd.
Veelgestelde vragen
Wat betekent de afwijzing van de injunctie voor immigranten?
De afwijzing is een tijdelijke tegenslag. Rechter Boardman heeft de eisers gevraagd hun aanklacht te herzien zodat deze de nieuwe executive order direct adresseert. Daarna zal de rechter het verzoek om een tijdelijk bevel opnieuw in overweging nemen.
Wat is geboortelandburgerschap en waarom is het omstreden?
Geboortelandburgerschap houdt in dat ieder kind dat op Amerikaanse bodem wordt geboren automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap krijgt, ongeacht de status van de ouders. Het is vastgelegd in het Veertiende Amendement uit 1868. Trump en zijn medestanders willen dit recht beperken, maar critici en juridische experts wijzen erop dat dit grondwettelijk verankerd is.
Wat was Trumps eerste executive order over geboortelandburgerschap?
Trumps eerste executive order over geboortelandburgerschap werd in 2025 door meerdere rechters, waaronder rechter Boardman, geblokkeerd via voorlopige injuncties. Het Hooggerechtshof verwierp die eerste pogingen, waarna Trump op 6 augustus 2026 een nieuwe executive order uitvaardigde.
