Massale aardverschuivingen en plotselinge overstromingen op de grens tussen Nepal en Tibet hebben honderden doden en vermisten veroorzaakt. Reddingsoperaties zijn in volle gang. Chinese staatsmedia melden aanzienlijke slachtoffers, terwijl Nepalese functionarissen spreken van “enorme verliezen”.
Belangrijke feiten
- De ramp vond plaats op woensdag 26 augustus 2026 op de Nepal-Tibet grens, circa 64 kilometer ten noorden van Kathmandu.
- De Amerikaanse geologische dienst USGS registreerde aanvankelijk een aardbeving van magnitude 4,4, maar bevestigde later dat het ging om een gletsjerinstorting en puinstroom.
- Wetenschapper Simon Cook van de Universiteit van Dundee stelde vast dat het onderste deel van een gletsjer nabij de Langtang Lirung-top — ongeveer 15 kilometer ten westen van de ramp — was ingestort.
- Professor Mike Searle van de Universiteit van Oxford schat dat de gletsjer uren of dagen vóór de overstroming kan zijn ingestort.
- Getroffen gebieden zijn populair bij bergbeklimmers en pelgrims.
- Klimaatverandering versnelt de gletsjersmelting in de Hindu Kush Himalaya-regio.
Wat veroorzaakte de aardverschuiving?
De Nepalese minister van Buitenlandse Zaken meldde aanvankelijk dat er kort voor de aardverschuiving een aardbeving was gemeld aan de Tibet-Nepal grens. De USGS registreerde dit eerst als een aardbeving van magnitude 4,4, maar herzag die conclusie op donderdag. Na aanvullende analyse van seismische stations, langegolfseismische data en satellietbeelden concludeerde de dienst dat er geen aardbeving had plaatsgevonden, maar dat een gletsjerinstorting en puinstroom de ramp hadden veroorzaakt.
Nepalese autoriteiten hadden de BBC eerder al laten weten dat mogelijk een groot stuk ijs van een berg was losgebroken, waarbij rotsen en sediment werden meegesleurd.
Rol van klimaatverandering
Simon Cook, universitair hoofddocent energie, milieu en veiligheid aan de Universiteit van Dundee en gespecialiseerd in glaciologie, zei dat “klimaatverandering een rol kan hebben gespeeld”. Zijn team stelde vast dat het onderste deel van een gletsjer nabij de Langtang Lirung-top was ingestort in noordwestelijke richting en vervolgens stroomafwaarts naar het westen bewoog.
Cook legde uit: “Permafrost houdt berghellingen gedeeltelijk bij elkaar. Die permafrost warmt op, dooit en degradeert, waardoor er meer aardverschuivingen zullen optreden.”
Mike Searle, hoogleraar aardwetenschappen aan de Universiteit van Oxford, stelde: “De enorme golf van puin suggereert dat er eerst een aardverschuiving was, het water zich ophoopte, de rivier werd geblokkeerd en vervolgens in één grote vloed brak.” Een mogelijkheid is dat regenwater of smeltwater de bodem of het ijs destabiliseerde en zo een kettingreactie veroorzaakte.
Onderzoek en reddingsoperaties
Wetenschappers analyseren satellietbeelden om de exacte locatie van de aardverschuiving te bepalen, te onderzoeken of gletsjermeren plotseling zijn leeggelopen en waar de rivier mogelijk geblokkeerd raakte. Ook recentere regenvaldata worden bestudeerd. Militaire teams zijn ingezet voor redding en evacuatie. Een stroom van modder en gesteente raasde door noordelijke Nepalese steden die populair zijn bij bergbeklimmers en pelgrims.
Veelgestelde vragen
Wat veroorzaakte de overstromingen op de Nepal-Tibet grens?
Volgens de USGS was de oorzaak een gletsjerinstorting en puinstroom, geen aardbeving. Het instortende ijs sleepte rotsen en sediment mee, blokkeerde een rivier en veroorzaakte zo een catastrofale vloed stroomafwaarts.
Speelt klimaatverandering een rol bij deze ramp?
Wetenschappers onderzoeken dit nog. Klimaatverandering versnelt de gletsjersmelting en permafrostverlies in de Hindu Kush Himalaya-regio, wat aardverschuivingen bevordert. Glacioloog Simon Cook van de Universiteit van Dundee zei dat “klimaatverandering een impact kan hebben gehad”.
Hoeveel slachtoffers zijn er gevallen?
Exacte aantallen zijn nog niet bevestigd. Chinese staatsmedia melden aanzienlijke slachtoffers en Nepalese functionarissen waarschuwen voor “enorme verliezen”. Reddingsoperaties zijn nog in volle gang.
