Zelden arriveerde een land bij een Wereldkampioenschap voetbal met zoveel politieke bagage als Iran dit jaar. De aanloop naar het toernooi werd gekenmerkt door visumproblemen, een verplaatst basiskamp en aanhoudende spanningen tussen Iran en gastland Verenigde Staten.
Aanvaller Mehdi Taremi, die meer dan honderd interlands op zijn naam heeft staan, liet weten dat de gespannen sfeer zijn weerslag heeft op het toernooi. ‘Dit soort spanning ondermijnt de vreugde van het WK’, aldus Taremi. ‘Ik voelde de druk al vanaf het moment dat we aankwamen. Eigenlijk begon het al voordat we hier waren.’
Na maanden van onzekerheid besloot de Iraanse ploeg haar basiskamp te verplaatsen van Tucson in de Amerikaanse staat Arizona naar de Mexicaanse grensstad Tijuana. Die keuze werd ingegeven door zorgen over visa, veiligheid en het steeds grilliger wordende politieke klimaat rondom de deelname van het team.
Bondscoach Amir Ghalenoei erkende tegenover de BBC dat de onrust zijn tol heeft geëist. ‘Dit soort situaties raakt de geest van het voetbal’, zei hij. ‘Voetbal hoort volkeren en culturen samen te brengen. Het draait om vreugde. Deze omstandigheden hebben onze focus beïnvloed, maar ik heb er alles aan gedaan om de spelers op strategie en prestaties te laten concentreren.’ De ploeg arriveerde laat en had nauwelijks tijd om te acclimatiseren.
Op zondag werd een akkoord bekendgemaakt om de vijandelijkheden tussen de VS en Iran te staken en de Straat van Hormuz te heropenen. Hoewel dit de vrees voor verdere escalatie enigszins temperde, blijven de spanningen voelbaar.
Iran opent zijn WK-campagne op maandag in het SoFi Stadium in Los Angeles tegen Nieuw-Zeeland. De stad, door velen liefkozend ‘Tehrangeles’ genoemd vanwege haar grote Iraanse gemeenschap, vormt een bijzonder beladen decor. Veel Iraans-Amerikanen zullen aanwezig zijn, maar niet allemaal als supporter. Een deel van de diaspora is van plan te protesteren buiten het stadion.
Een bron van ergernis is het besluit van de wereldvoetbalbond FIFA om de pre-revolutionaire Leeuw-en-Zon-vlag te verbieden, een symbool dat voor veel Iraniërs in het buitenland grote betekenis heeft. Activiste Arezo Rashidian, betrokken bij de organisatie van demonstraties, hekelde dit verbod. ‘Je komt niet naar Los Angeles om ons te vertellen dat we die vlag niet mogen tonen’, zei ze. ‘Dit is de grootste Iraanse gemeenschap buiten Iran. Velen van ons zijn hier naartoe gekomen na de revolutie.’
Deel van de diaspora beschouwt de nationale ploeg als een verlengstuk van het Iraanse regime. Rashidian verwoordde het zo: ‘Het is jammer dat het regime atleten inzet als spreekbuis. Wij willen dat atleten gewoon atleten blijven.’
