Christian Eriksen zakte zondag opnieuw in elkaar tijdens een vriendschappelijke interland tussen Denemarken en Oekraïne (2-1 winst voor Denemarken). De Deense aanvaller werd geholpen door een apparaatje dat na zijn hartstilstand tijdens het EK 2020 in zijn borst werd geplaatst: een implanteerbare cardioverter-defibrillator, beter bekend als een ICD.
Een ICD is een klein apparaat, ongeveer half zo groot als een mobiele telefoon, dat via draden verbonden is met het hart. Het apparaat geeft een elektrische schok wanneer het hart stopt of wanneer een onregelmatig hartritme wordt gedetecteerd. Volgens de teamarts van het Deense nationale elftal, Morten Boesen, reageerde het apparaat zondag precies zoals het hoort.
De beelden van Eriksen die op het veld neerviel, omringd door zichtbaar aangeslagen ploeggenoten terwijl medisch personeel achter een provisorisch gordijn aan hem werkte, brachten pijnlijke herinneringen terug aan zijn eerdere instorting in 2021, die de voetbalwereld schokte.
Een ICD kan nodig zijn bij verschillende hartaandoeningen, zoals hartfalen, coronaire hartziekten of hartritmestoornissen. Of een sporter daarna kan terugkeren op het hoogste niveau hangt af van de specifieke situatie.
Sportsarts en onderzoeker Dr. Amanda Lahti legt uit dat elke situatie individueel beoordeeld moet worden. De beslissing wordt gezamenlijk genomen door de club, de speler zelf, zijn zaakwaarnemer en medische specialisten. Samen wegen zij de risico’s af tegen de mogelijke voordelen. Toch heeft de sporter uiteindelijk het laatste woord, en volgens Lahti zullen atleten zichzelf nooit vrijwillig aan de kant zetten. Ze zijn bereid risico’s te nemen die gewone mensen niet zouden accepteren.
Toen Eriksen in juni 2021 zijn hartstilstand kreeg, speelde hij voor Inter Milan in de Italiaanse Serie A. Italië behoort tot de minderheid van landen waar spelers met een ICD simpelweg niet mogen uitkomen in competitieverband. Na zijn herstel keerde Eriksen terug via Brentford en later Manchester United in de Engelse Premier League, waar geen algemeen verbod geldt. In Engeland moeten spelers individueel worden getest om te bepalen of zij medisch gezien fit genoeg zijn om te spelen.
Eriksen zelf toonde zich in 2022 in een gesprek met BBC Sport weinig bezorgd over de risico’s. Hij gaf aan dat hij zich veilig voelt dankzij zijn ICD: mocht er iets misgaan, dan is het apparaat er om in te grijpen. Hij noemde zijn terugkeer op het voetbalveld destijds een wonder.
De recente gebeurtenis roept opnieuw vragen op over de risico’s voor topsporters met een ICD en de verantwoordelijkheid van clubs, bonden en medische staf om hen te beschermen, terwijl tegelijkertijd de wens van de atleet zelf wordt gerespecteerd.
