Voor het eerst in meer dan twee decennia overheerst pessimisme onder de Russische bevolking. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Gallup, gepresenteerd door senior schrijver Benedict Vigers. Lange tijd leek het erop dat Russen ondanks de oorlog in Oekraïne, zware internationale sancties en oplopende militaire verliezen, grotendeels achter de staat bleven staan. Gallups nieuwste cijfers nuanceren dat beeld aanzienlijk.
Op basis van meer dan twintig jaar aan doorlopende peilingen stelt Vigers dat Rusland een bredere psychologische kentering doormaakt. Het gaat niet alleen om een verslechtering van het economisch gevoel, maar om een gelijktijdige daling op meerdere fronten. Zo neemt het vertrouwen in belangrijke staatsinstellingen af, daalt het geloof in de eerlijkheid van verkiezingen en is er minder vertrouwen in de vrijheid van de pers. Ook het vertrouwen in het eigen leger, lang een van de meest stabiele pijlers van publiek vertrouwen in Rusland, laat een neerwaartse trend zien.
Wat de bevindingen opvallend maakt, is de breedte van de verschuiving. Eerder bleef het publieke vertrouwen in Rusland opmerkelijk stabiel, zelfs in periodes van economische druk of internationale spanningen. Die veerkracht lijkt nu te breken. Volgens Gallup is dit de eerste keer in twee decennia dat een meerderheid van de Russen tegelijkertijd op zoveel verschillende gebieden pessimisme uitdrukt.
De timing is veelzeggend. Naarmate de oorlog in Oekraïne voortduurt en de economische gevolgen van westerse sancties zich verder laten voelen in het dagelijks leven, lijkt de bereidheid van de bevolking om vertrouwen te blijven uitspreken in de overheid en haar beleid af te nemen. Gallup benadrukt dat dit soort verschuivingen in publieke opinie zelden abrupt plaatsvinden, maar zich geleidelijk opbouwen over langere tijd.
De onderzoeksresultaten zijn des te opmerkelijker gezien de beperkingen waarmee onafhankelijk onderzoek in Rusland te maken heeft. Peilingen uitvoeren in een land waar vrije meningsuiting onder druk staat, vereist zorgvuldige methodologie. Gallup stelt echter dat de trends over meerdere meetmomenten consistent zijn en daarmee betrouwbaar geacht kunnen worden.
Voor beleidsmakers en analisten buiten Rusland bieden de cijfers een zeldzame inkijk in de binnenlandse stemming van een land dat zichzelf grotendeels heeft afgesloten van westerse media en invloeden. Of dit groeiende pessimisme zich vertaalt in zichtbare maatschappelijke of politieke veranderingen, blijft vooralsnog onzeker. Maar de data suggereren dat de kloof tussen het officiële narratief van de Russische staat en de beleving van gewone burgers groter wordt.
