In de late jaren negentig beleefde Hollywood een korte maar opvallende golf van monsterfilms. Titels als Lake Placid, Deep Blue Sea, Anaconda en Mimic vulden de bioscopen met allerlei griezelige beesten. Verbeterde special effects maakten het mogelijk om monsters geloofwaardiger dan ooit op het witte doek te brengen, en filmstudio’s grepen die kans met beide handen aan.
Eén van die films was Deep Rising uit 1998, geregisseerd door Stephen Sommers. De film combineert elementen van Jaws en The Poseidon Adventure: een groep huurlingen belandt op een luxe cruiseschip en wordt al snel geconfronteerd met een reusachtig tentakelmonster. De cast was indrukwekkend voor een B-filmproductie, met onder anderen Treat Williams als de stoere hoofdpersoon en Famke Janssen als een gehaaide dievegge. Verdere bekende gezichten waren Wes Studi, Djimon Honsou, Cliff Curtis en Jason Flemyng.
Het verhaal draait om huurlingen die het schip de Argonautica willen leegroven en tot zinken brengen. Hun plannen lopen echter volledig in het honderd wanneer een prehistorisch wormachtig zeemonster, een zogenaamde Ottoia, het schip aanvalt en de overlevenden een voor een begint op te slokken.
Bij de critici viel de film volledig door de mand. De gerenommeerde filmcriticus Roger Ebert beoordeelde Deep Rising met slechts anderhalve ster. Ebert stond bepaald niet bekend als iemand die het monstergenre afwees, integendeel: een jaar eerder had hij Mimic van Guillermo del Toro nog bijna de maximale score gegeven. Maar Deep Rising vond hij ronduit beroerd.
In zijn recensie wees Ebert erop dat de film de succesformule van Ridley Scotts Alien klakkeloos overneemt: een groep mensen vastzittend in een afgesloten ruimte, terwijl een moorddadig monster hen één voor één uitschakelt. Maar zijn grootste bezwaar was de schaamteloze manier waarop de film scènes uit andere recente films leek te recyclen. Zo bevat zowel Anaconda als Deep Rising een scène waarin een personage levend uit het binnenste van een monster wordt gespuugd. En een achtervolging op waterscooters binnenshuis dook in diezelfde periode ook al op in de film Hard Rain.
Ebert vroeg zich in zijn recensie hardop af of filmproducenten in Hollywood ooit met elkaar praten, gezien de opvallende overeenkomsten tussen al deze films die in korte tijd verschenen.
Zijn afkeer bleef niet beperkt tot de oorspronkelijke recensie. In 2012, maar liefst veertien jaar na de release van de film, plaatste Ebert Deep Rising op een persoonlijke lijst van zijn meest gehate films. Dat zegt veel over de indruk die de film op hem had achtergelaten, zij het geen positieve.
Despite de vernietigende kritieken heeft Deep Rising door de jaren heen een kleine schare trouwe fans opgebouwd, die de film waarderen als een ongecompliceerde, zelfbewust flauwe popcornfilm. Een cultklassieker is het echter nooit geworden.
