Het ondenkbare is opnieuw gebeurd voor het Duitse voetbal. Na eerdere teleurstellende groepsfase-exits op de WK’s van 2018 en 2022, is Duitsland er nu in de eerste knock-outronde uitgevlogen. Ditmaal verloor de ploeg in een penaltyserie van Paraguay, een primeur in de WK-geschiedenis van de Mannschaft.
De grote vraag die nu bij alle Duitse voetbalfans leeft: moet bondscoach Julian Nagelsmann het veld ruimen, en is het tijd voor Jürgen Klopp? De 38-jarige Nagelsmann, voormalig trainer van Bayern München, weigert zelf op te stappen. Na de verliespartij in Boston liet hij weten niet iemand te zijn die wegloopt voor zijn verantwoordelijkheid.
Toch groeit de twijfel over zijn positie. Nagelsmann heeft het zichzelf niet makkelijk gemaakt met zijn manier van communiceren naar buiten toe. Hij komt regelmatig geïrriteerd en kortaf over in het openbaar. Dat staat in schril contrast met Jürgen Klopp, de voormalige trainer van Liverpool en Borussia Dortmund, die tijdens dit WK als analist op de Duitse televisie te zien was. Klopp toonde zich zoals altijd: charismatisch, grappig en warm. Dat heeft bij veel fans de vonk doen oplaaien.
Fans begrijpen dat je niet zomaar twintig spelers vervangt, maar een trainer vervangen is een stuk eenvoudiger. En juist dat gevoel van hoop en verbinding lijkt op dit moment te ontbreken onder Nagelsmann.
Duitsland dreigt op het internationale toneel verder achterop te raken, terwijl het binnenlandse voetbal juist bloeit. Bundesliga-stadions zitten vol, zelfs wedstrijden in de derde divisie trekken tienduizenden toeschouwers. Maar dat vertaalt zich vooralsnog niet naar succes met het nationale elftal.
Er zijn wel lichtpuntjes voor de toekomst. Talenten als Florian Wirtz, Jamal Musiala en de jonge Bayern München-revelatie Lennart Karl wekken hoop. Maar de breedte en diepgang in het Duitse toptalent is op dit moment simpelweg onvoldoende om op het hoogste niveau het verschil te maken.
Dit is niet de eerste keer dat Duitsland voor een groot keerpunt staat. Na een kwartfinale-exit op het WK van 1998 en een beschamende groepsfase-uitschakeling op het EK van 2000, voerde de Duitse voetbalbond ingrijpende hervormingen door in de jeugdopleiding en trainerseducatie. Die aanpak leverde uiteindelijk de wereldtitel van 2014 op.
Of de bond nu opnieuw de moed heeft voor zulke structurele veranderingen, moet nog blijken. Zo’n proces kost jaren. Een trainerswissel daarentegen kan binnen enkele dagen worden doorgevoerd.
Aanvoerder Joshua Kimmich sprak zich na de wedstrijd uit vóór het aanblijven van Nagelsmann. Volgens hem ligt de verantwoordelijkheid voor het mislukken van dit WK primair bij de spelers zelf. Het Duitse publiek verdient beter, erkende Kimmich, maar de schuld ligt niet alleen bij de coach.
