In een elektronicawinkel in het hart van Havana staat de 61-jarige taxichauffeur Camilo Merejon aandachtig de prijskaartjes te bestuderen van zonnepanelensystemen die op de winkelvloer zijn uitgestald. Om hem heen lopen andere klanten langs rijen zonnepanelen, lithiumbatterijen en op zonne-energie werkende ventilatoren. Ze vergelijken prijzen en stellen vragen aan het winkelpersoneel.
Een systeem van drie kilowatt kost ruim 3.600 dollar, terwijl een installatie van tien kilowatt de grens van 10.000 dollar ruimschoots overschrijdt. Voor Camilo zijn dit astronomische bedragen. ‘Voor mijn basisbehoeften zou drie kilowatt waarschijnlijk voldoende zijn,’ zegt hij. ‘Italiaanse vrienden willen me helpen zo’n systeem te kopen, maar de prijzen zijn werkelijk buitensporig hoog.’
Camilo is lang niet de enige Cubaan die dagelijks te maken heeft met langdurige stroomuitval. Op de dag dat hij de winkel bezoekt, zit zijn wijk Regla al 26 uur zonder elektriciteit. Dit is voor veel Cubanen inmiddels een vertrouwde realiteit geworden.
Cuba kampt al jaren met een diepe energiecrisis. Het verouderde elektriciteitsnet, een chronisch gebrek aan brandstof en de economische gevolgen van het Amerikaanse handelsembargo hebben het land in een neerwaartse spiraal gebracht. Stroomonderbrekingen van vele uren per dag zijn aan de orde van de dag, en in sommige regio’s loopt dit op tot meer dan twintig uur zonder stroom.
Als reactie op de aanhoudende crisis grijpen steeds meer Cubanen terug op oudere, eenvoudigere oplossingen. Langs de wegen aan de rand van Havana, zoals in de wijk Cotorro, staan verkopers met zakken houtskool en houtkachels uitgestald langs de weg. Wat ooit symbool stond voor armoede of het platteland, is nu ook in de stad een gangbaar alternatief geworden voor mensen die geen andere keuze hebben.
Tegelijkertijd probeert een deel van de bevolking de sprong te maken naar modernere, duurzame energiebronnen. De vraag naar zonnepanelen en bijbehorende apparatuur is de afgelopen jaren sterk gestegen. Winkels die fotovoltaïsche systemen verkopen, schieten op in de hoofdstad. Toch blijft de drempel voor de meeste Cubanen onoverkomelijk hoog. De gemiddelde maandelijkse staatsuitkering bedraagt slechts een fractie van de prijs van zelfs het kleinste zonnesysteem, waardoor alleen mensen met toegang tot buitenlandse valuta of steun van familie in het buitenland zich zo’n investering kunnen veroorloven.
De situatie illustreert de diepe kloof die Cuba momenteel doormaakt: een land dat tegelijkertijd terugvalt op primitieve brandstofbronnen én probeert aan te sluiten bij moderne energietechnologie, maar waarbij de economische realiteit voor de meeste burgers beide opties buiten bereik houdt. Terwijl de overheid zoekt naar structurele oplossingen voor de energiecrisis, zoeken gewone Cubanen naar manieren om simpelweg de dag door te komen.
