Belarus heeft op woensdag 25 politieke gevangenen vrijgelaten nadat de Verenigde Staten sancties ophieven voor twee Belarussische bedrijven. VS-gezant John Coale maakte de vrijlating bekend na zijn meest recente bezoek aan Minsk.
Belangrijke feiten
- Op woensdag 16 september 2026 werden 25 politieke gevangenen vrijgelaten uit Belarus.
- De VS hief sancties op voor Lakokraska (verf- en industriële coatingsfabrikant) en Bellesbumprom (staatsbedrijf in bosbouw, pulp en papier).
- De vrijlating is het resultaat van meer dan een jaar durende onderhandelingen tussen Coale en de Belarussische president Alexander Loekasjenko.
- Onder de vrijgelatenen bevinden zich mensenrechtenactivisten, politieke activisten, journalisten en advocaten.
- De vrijgelaten gevangenen werden overgebracht naar Vilnius, Litouwen.
- Een dag voor de vrijlating beloofde Coale dat Amerikaanse banken tientallen miljoenen dollars aan bevroren Belarussische tegoeden zouden teruggeven.
- In maart 2026 liet Belarus al 250 gevangenen vrij na een gratiebesluit.
- Volgens de EU zitten nog altijd meer dan 800 mensen willekeurig vast in Belarus.
Achtergrond van de deal
De vrijlating op woensdag vormt het voorlopige hoogtepunt van een reeks onderhandelingen die meer dan een jaar geleden begon. Coale was door president Donald Trump aangesteld met als opdracht de vrijlating van honderden gevangenen te bewerkstelligen. Op sociale media prees Coale Trump en stelde dat diens “inzet voor directe diplomatie resultaten oplevert”. De gezant zei te verwachten over ongeveer een maand terug te keren naar Minsk, met de hoop dat dan “honderden” gevangenen worden vrijgelaten.
Loekasjenko, die Belarus regeert sinds 1994, wordt al lang door het Westen gemeden vanwege de onderdrukking van zijn tegenstanders en zijn steun aan Ruslands oorlog in Oekraïne. Rusland en Belarus zijn nauwe bondgenoten: Loekasjenko onderhoudt een hechte relatie met de Russische president Vladimir Poetin.
Reactie van de Europese Unie
Christian Wigand, de hoofdwoordvoerder van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, bevestigde dat de 25 gevangenen zijn vrijgelaten dankzij Amerikaanse inspanningen. Op X schreef hij: “We verwelkomen deze stap.” Tegelijkertijd benadrukte Wigand dat meer dan 800 personen nog steeds willekeurig worden vastgehouden onder erbarmelijke omstandigheden. De EU roept het regime van Belarus op alle politieke gevangenen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten.
Veelgestelde vragen
Hoeveel politieke gevangenen heeft Belarus vrijgelaten?
Belarus heeft op woensdag 16 september 2026 in totaal 25 politieke gevangenen vrijgelaten. Zij werden overgebracht naar Vilnius, Litouwen. In maart 2026 werden al 250 gevangenen vrijgelaten na een gratiebesluit.
Welke sancties heeft de VS opgeheven in ruil voor de vrijlating?
De VS hief sancties op voor twee Belarussische bedrijven: Lakokraska, een verf- en industriële coatingsfabrikant, en Bellesbumprom, een staatsbedrijf dat toezicht houdt op de bosbouw-, pulp- en papiersector. Daarnaast beloofde VS-gezant Coale dat Amerikaanse banken tientallen miljoenen dollars aan bevroren Belarussische tegoeden zouden teruggeven.
Hoeveel politieke gevangenen zitten er nog vast in Belarus?
Volgens de Europese Unie zitten er nog altijd meer dan 800 mensen willekeurig gevangen in Belarus onder erbarmelijke omstandigheden. De EU eist hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating.
