Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft de Trump-regering op donderdag 25 juni 2026 een belangrijk juridisch instrument in handen gegeven waarmee het aanzienlijk moeilijker wordt voor asielzoekers om de Verenigde Staten binnen te komen.
Met een meerderheid van zes tegen drie stemmen oordeelde het hof dat de federale wetgeving de overheid toestaat om asielzoekers fysiek te beletten het Amerikaanse grondgebied te betreden. Daarmee wordt hen in feite ook de mogelijkheid ontnomen om een asielaanvraag in te dienen.
Asiel is een wettelijke beschermingsvorm voor mensen die in hun thuisland worden vervolgd en aan bepaalde voorwaarden voldoen. Volgens de Amerikaanse wet heeft een asielzoeker die ‘aankomt in’ de VS het recht om asiel aan te vragen en mag hij of zij in principe niet worden uitgezet zolang de aanvraag nog wordt behandeld.
De kern van de uitspraak draait om de interpretatie van het begrip ‘aankomen in’ de VS. Rechter Samuel Alito schreef namens de meerderheid dat asielzoekers die aan de grens worden tegengehouden het land technisch gezien nog niet zijn binnengekomen. Daardoor zijn de wettelijke beschermingen voor asielzoekers volgens hem nog niet van toepassing.
Opvallend is dat niet de Trump-regering als eerste met dit beleid experimenteerde. Al onder president Obama werd geprobeerd de instroom van asielzoekers op deze manier te beperken, maar lagere rechtbanken blokkeerden die aanpak destijds. Zij oordeelden dat het beleid in strijd was met de federale wet, omdat het mensen asiel ontzegde die daar anders wel voor in aanmerking zouden zijn gekomen, mits ze letterlijk één voet over de grens hadden gezet.
De Trump-regering besloot het beleid nieuw leven in te blazen en voerde aan dat de eerdere rechterlijke uitspraak de uitvoerende macht een cruciaal middel ontnam om grote toestroom aan de grens en overbezetting bij grensdoorlaatposten aan te pakken. Het Hooggerechtshof ging daarin mee.
Vanuit de minderheid liet rechter Sonia Sotomayor een kritisch geluid horen. Zij wees erop dat grenswachten bij officiële doorlaatposten met alle migranten in gesprek gaan, en dat dit gesprek in feite al het begin is van het ‘aankomen in’ de VS. Daarmee betwistte zij de redenering van de meerderheid.
De uitspraak wordt gezien als een significante verschuiving in het Amerikaanse asielbeleid en geeft de federale overheid vergaande bevoegdheden om migranten nog vóór officiële binnenkomst de toegang tot het asielsysteem te ontzeggen.
