Een nieuw poging om een akkoord te sluiten tussen Iran en Oman over het herstel van scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz is mislukt door een gebrek aan regionaal draagvlak. Het overleg, gepland voor maandag 15 september 2026 in de Omaanse havenstad Salalah, werd zondagavond zonder nieuwe datum uitgesteld.
Belangrijke feiten
- Het overleg in Salalah, Oman was gepland tussen Iran, Irak en de GCC-landen, met uitzondering van Bahrein.
- Saudi-Arabië vroeg om uitstel; het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dit als reden voor de postponement.
- Volgens de Amerikaanse media Axios en CNN diende Saudi-Arabië amendementen in op het Iraans-Omaanse voorstel, uit vrees dat de formulering een nieuwe status quo zou vastleggen die voor Riyad onaanvaardbaar is.
- Geen van de betrokken partijen legde een direct verband met recente aanvallen van de Houthi’s en Iraakse milities op Saudi-Arabië.
- Saudi-Arabië sloot eerder zijn kritieke East-West oliepijpleiding na drone-aanvallen vanuit Irak.
- De Amerikaanse president Donald Trump stelde dat deze aanvallen waarschijnlijk op verzoek van Teheran werden uitgevoerd.
- De Houthi’s namen in het weekend de controle over de Jemenitische Rode Zeekust over.
Achtergrond: waarom is het overleg zo belangrijk?
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste scheepvaartroutes ter wereld voor energietransport. Midden in een slepend conflict tussen Iran en de Verenigde Staten proberen regionale partijen tijdelijke alternatieve routes te bewerkstelligen om de doorvaart te garanderen. Iran en Oman werkten aan een gezamenlijk voorstel, maar Saudi-Arabische bezwaren over de exacte bewoordingen blokkeerden voorlopig een akkoord.
Aanvallen op Saudi-Arabië compliceren situatie
Uren na het uitstel van het overleg gaf de Saudische civiele bescherming waarschuwingen uit voor de steden Abha, Khamis Mushait, Jazan en Najran in het zuiden en westen van het koninkrijk. De Houthi’s claimden tientallen ballistische raketten en drones te hebben afgevuurd op militaire installaties in Khamis Mushait, als vergelding voor luchtaanvallen op Jemen die zij aan Saudi-Arabië toeschrijven.
Wat zijn de vervolgstappen?
Iran heeft aangegeven door te willen gaan met diplomatiek overleg over de toekomst van de Straat van Hormuz, zowel met de VS als met regionale partners. Teheran zegt te blijven zoeken naar een regionaal gedragen oplossing, ondanks het uitblijven van consensus tijdens de geplande top in Salalah.
Veelgestelde vragen
Waarom is het overleg over de Straat van Hormuz uitgesteld?
Het overleg is uitgesteld omdat Saudi-Arabië bezwaar maakte tegen de formulering van het Iraans-Omaanse voorstel. Riyad vreesde dat de tekst een nieuwe, voor Saudi-Arabië onacceptabele status quo zou vastleggen. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dat het Saudische bezwaar de directe reden voor uitstel was.
Wie namen deel aan het geplande overleg in Salalah?
Aan het overleg zouden vertegenwoordigers deelnemen van Iran, Irak en de landen van de Samenwerkingsraad van de Golfregio (GCC), met uitzondering van Bahrein, dat bezwaar had gemaakt tegen deelname.
Wat doet Iran nu het overleg is uitgesteld?
Iran heeft verklaard door te gaan met het zoeken naar een regionaal gedragen akkoord over de Straat van Hormuz en wil ook verder overleggen met de Verenigde Staten over de toekomst van de waterweg.
