DR Congo en de door Rwanda gesteunde M23-rebellen zijn een routekaart voor vredesgesprekken overeengekomen na vijf dagen onderhandelingen in Zwitserland. In een gezamenlijke verklaring beloofden beide partijen te streven naar een alomvattende vrede en conflictoplossing in het oosten van de Democratische Republiek Congo.
Belangrijke feiten
- De onderhandelingen duurden vijf dagen en vonden plaats in Zwitserland.
- De routekaart bouwt voort op het door de VS bemiddelde Doha-raamwerkakkoord uit 2025.
- Deelnemers waren: M23, de regering van DR Congo, Qatar, de VS, Togo, de Afrikaanse Unie en gastland Zwitserland.
- Er wordt een verificatiemechanisme voor staakt-het-vurenschendingen ingesteld; de eerste missie staat gepland op maandag in Minembwe (Zuid-Kivu).
- In januari 2025 verergerde het conflict toen M23 delen van oost-Congo veroverde, waaronder Goma en twee vliegvelden.
- Duizenden mensen zijn gedood en honderdduizenden burgers zijn ontheemd geraakt tijdens decennia van gevechten.
- Oost-Congo is rijk aan coltan en andere grondstoffen die essentieel zijn voor de wereldwijde elektronica-industrie.
Inhoud van de routekaart
De gezamenlijke verklaring stelt dat beide partijen een mechanisme oprichten om de voortgang te bewaken en uitdagingen bij de uitvoering van het Doha-raamwerkakkoord aan te pakken. Ze hebben gefaseerde stappen en tijdlijnen uitgewerkt en zich tegelijkertijd gecommitteerd aan flexibiliteit en creativiteit.
Ondanks dit akkoord blijven er meningsverschillen bestaan over onder meer sancties tegen M23, de vrijlating van gevangenen en de timing van politieke hervormingen.
Aanhoudende gevechten en staakt-het-vurenschendingen
In de provincies Noord- en Zuid-Kivu wordt ondanks herhaalde staakt-het-vuren-beloften nog steeds gevochten. Zowel de Congolese regering als M23 beschuldigen elkaar van schendingen. Het secretariaat van het nieuwe verificatiemechanisme is opgericht; de eerste verificatiemissie vindt maandag plaats in Minembwe, een door gevechten getroffen gebied in Zuid-Kivu.
Achtergrond: Congo, Rwanda en M23
Het conflict is nauw verbonden met de spanningen tussen DR Congo en buurland Rwanda. Rwanda stelt dat Congo heeft nagelaten de Democratische Krachten voor de Bevrijding van Rwanda (FDLR) te ontmantelen, een gewapende groep die Kigali als veiligheidsdreiging beschouwt. Congo ontkent de FDLR te steunen en beschuldigt Rwanda er op zijn beurt van M23 te ondersteunen met troepen en wapens. Rwanda heeft steun aan M23 altijd ontkend en zegt dat zijn militaire aanwezigheid in de regio defensief van aard is.
Veelgestelde vragen
Wat houdt de routekaart van DR Congo en M23 in?
De routekaart legt gefaseerde stappen en tijdlijnen vast voor vredesonderhandelingen op basis van het Doha-raamwerkakkoord uit 2025. Ook voorziet hij in een mechanisme om naleving van het staakt-het-vuren te controleren, met een eerste verificatiemissie op maandag in Minembwe.
Waarom duurt het conflict in oost-Congo al zo lang?
Het conflict in oost-Congo duurt al decennia en is onder meer geworteld in spanningen tussen DR Congo en Rwanda over de FDLR-rebellengroep, beschuldigingen van Rwandese steun aan M23 en strijd om de rijke minerale hulpbronnen zoals coltan in de regio.
Wie nam deel aan de vredesgesprekken in Zwitserland?
Aan de gesprekken namen deel: de Congolese regering, M23, Qatar, de Verenigde Staten, Togo, de Afrikaanse Unie en gastland Zwitserland.
