Het VK, Frankrijk, Duitsland, Italië en Canada hebben het Israëlische plan voor de bouw van 1.234 nederzettingswoningen in het E1-gebied op de bezette Westelijke Jordaanoever veroordeeld als ‘onaanvaardbaar’ en roepen Israël op de plannen onmiddellijk in te trekken.
Belangrijke feiten
- Het Israëlische ministerie van Volkshuisvesting publiceerde op woensdag een aanbesteding voor 1.234 van de 3.401 woningen die de Israëlische regering in augustus vorig jaar goedkeurde.
- Het E1-project beslaat circa 12 km² tussen Oost-Jeruzalem en de nederzetting Maale Adumim.
- De deadline voor inschrijvingen is 19 oktober, enkele dagen vóór de Israëlische verkiezingen op 27 oktober.
- VK, Frankrijk, Duitsland, Italië en Canada publiceerden op donderdag een gezamenlijke verklaring.
- VN-secretaris-generaal noemde het E1-plan een ‘existentiële bedreiging’ voor een aaneengesloten Palestijnse staat.
- Israël heeft sinds de bezetting in 1967 circa 160 nederzettingen gebouwd, met 700.000 Joodse inwoners.
- Naar schatting 3,3 miljoen Palestijnen wonen naast de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.
Wat is het E1-project?
Het E1-gebied ligt ten oosten van Jeruzalem en verbindt de stad met de grote nederzetting Maale Adumim. Onder internationale druk heeft Israël decennialang afgezien van bouwen in dit gebied. Tegenstanders waarschuwen dat bebouwing van E1 het noorden van de Westelijke Jordaanoever van het zuiden afsnijdt en de ontwikkeling van een aaneengesloten Palestijnse staat in het hart van het gebied verhindert, waarmee Oost-Jeruzalem wordt geïsoleerd.
Internationale reacties
In hun gezamenlijke verklaring schreven de vijf landen dat het besluit, ‘op een moment van ernstige instabiliteit op de Westelijke Jordaanoever met ongekende niveaus van geweld door kolonisten tegen burgers en ernstige beperkingen van de Palestijnse economie, nog verontrustender is’. Ze voegden toe dat de plannen Israëls internationale positie verder ondermijnen. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken sloot zich eveneens aan bij de kritiek. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband had eerder op donderdag al afzonderlijk zijn veroordeling uitgesproken, wat door de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken ‘ronduit’ werd afgewezen.
Politieke context
Alle nederzettingen zijn illegaal onder internationaal recht. De uitbreiding is sterk toegenomen sinds premier Benjamin Netanyahu eind 2022 terugkeerde aan het hoofd van een rechts, pro-kolonisten kabinet, en verder versneld na het uitbreken van de Gaza-oorlog, die werd aangewakkerd door de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023. Minister van Financiën Bezalel Smotrich, een ultranationalist en kolonist, zei bij de aankondiging van de plannen dat het idee van een Palestijnse staat ‘wordt uitgewist’. De aanbestedingstermijn loopt af vlak vóór de Israëlische verkiezingen van 27 oktober, waardoor het voor een toekomstige regering moeilijker wordt uitgeschreven aanbestedingen terug te draaien.
Veelgestelde vragen
Waarom is het E1-nederzettingsplan zo omstreden?
Het E1-gebied ligt strategisch tussen Oost-Jeruzalem en de nederzetting Maale Adumim. Bebouwing zou de Westelijke Jordaanoever effectief in tweeën splitsen, Oost-Jeruzalem isoleren en de totstandkoming van een aaneengesloten Palestijnse staat ernstig bemoeilijken.
Welke landen hebben het plan veroordeeld?
Het VK, Frankrijk, Duitsland, Italië en Canada veroordeelden het plan gezamenlijk op donderdag. Ook de VN-secretaris-generaal en de Belgische minister van Buitenlandse Zaken spraken zich afzonderlijk uit tegen het E1-project.
Hoeveel woningen omvat de aanbesteding?
De aanbesteding betreft 1.234 woningen, een deel van de in totaal 3.401 eenheden die de Israëlische regering in augustus vorig jaar goedkeurde voor het E1-gebied.
