De Britse premier Keir Starmer heeft donderdag in het parlement officieel zijn excuses aangeboden voor de grootschalige praktijk van gedwongen adopties die in het Verenigd Koninkrijk plaatsvond in de decennia na de Tweede Wereldoorlog. Hij noemde het een ‘smet op de geschiedenis’ van het land.
Tussen 1949 en 1976 werden naar schatting 185.000 kinderen afgenomen van hun moeders, die veelal ongehuwd waren en vaak nog tieners. Zowel de Britse overheid als christelijke kerken speelden een centrale rol in dit systeem, waarbij vrouwen onder druk werden gezet en beschaamd werden totdat zij afstand deden van hun pasgeboren baby’s.
In zijn toespraak voor het parlement zei Starmer dat de overheid ‘diep en oprecht spijt heeft’ voor iedereen die door deze praktijken is getroffen. ‘De staat heeft moeders, kinderen en gezinnen onvoldoende beschermd tegen dit leed. Voor dit systemisch falen bied ik mijn oprechte excuses aan,’ aldus de premier.
De excuses van Starmer volgen op een vergelijkbare stap van de Anglicaanse Kerk, die enkele weken eerder haar verantwoordelijkheid erkende voor de gedwongen adopties. De kerk beheerde destijds zogenoemde ‘moeder- en babyhuizen’, waar zwangere vrouwen naartoe werden gestuurd — dikwijls zonder dat zij daarin een keuze hadden — en waar zij vervolgens van hun kinderen werden gescheiden.
Een parlementaire commissie had de Britse regering al vier jaar geleden aanbevolen om officieel excuses te maken, nadat een uitgebreid onderzoek talloze misstanden aan het licht had gebracht. De praktijk was volgens Starmer diep verankerd in de samenleving en speelde zich af ‘bij lokale overheden, vrijwilligersorganisaties, religieuze instellingen en in de gezondheidszorg’.
Het Verenigd Koninkrijk volgt hiermee het voorbeeld van Australië, dat in 2013 excuses maakte voor vergelijkbare praktijken, en Ierland, dat dit in 2021 deed.
Om de gevolgen van dit verleden te verzachten, trekt de Britse regering vier miljoen pond — omgerekend ruim vijf miljoen euro — uit om gedupeerden te helpen bij het inzien van hun adoptiedossiers. Daarmee wil de overheid mensen de mogelijkheid geven om hun biologische afkomst te achterhalen en eventueel contact te leggen met familieleden van wie zij destijds zijn gescheiden.
Bij de aankondiging ontving Starmer op Downing Street een groep gedupeerden, onder wie de voormalige Labourparlementariër Ann Keen, die op zeventienjarige leeftijd gedwongen werd afstand te doen van haar zoontje.
